Alcohol in het ziekenhuis: tijd voor gezond verstand
De opmars van alcoholvrij bier toont aan dat steeds meer mensen eindelijk beseffen dat alcohol geen enkel gezondheidsvoordeel biedt, maar wél een indrukwekkende lijst aan schadelijke effecten. Het is dan ook maar een kwestie van tijd voor alcohol dezelfde maatschappelijke shift doormaakt als tabak.
Vandaag mag je niet eens meer roken binnen tien meter van de ingang van een ziekenhuis. Terecht, want een gezondheidsinstelling moet geen bron van gezondheidsschade zijn. Het is dan ook ronduit paradoxaal dat alcohol in veel ziekenhuizen nog steeds normaal wordt aangeboden.
Verschillende instellingen bannen alcohol daarom volledig van hun campus. Ook ons ziekenhuis kondigde in januari 2018 aan dat er geen alcohol meer zou worden geschonken, niet in de cafetaria en evenmin op personeelsactiviteiten. Een duidelijke en moedige keuze, al is ze in de praktijk minder waterdicht dan het persbericht destijds liet uitschijnen.
Toen een patiënt, doorverwezen vanuit een psychiatrische instelling wegens overmatig alcoholgebruik, zich in onze eigen cafetaria dronken kon drinken en een acute pancreatitis ontwikkelde, werd de façade van een “alcoholvrije campus” pijnlijk doorprikt. Dat zoiets überhaupt mogelijk was, zegt voldoende. Ook bij avondlijke wetenschappelijke bijeenkomsten is er – naast de obligate broodjes – steevast wijn beschikbaar, zowel de rode als de witte variant.
Het blijft toch onbegrijpelijk dat ziekenhuizen alcohol blijven aanbieden. Op een afdeling longziekten zie je toch ook geen sigarettenautomaat? Het argument van de “vrije keuze” houdt bovendien weinig stand. Voor wie met een verslaving kampt, bestaat vrije keuze niet. Dit is vaak moeilijk te begrijpen voor wie niet verslaafd is, maar een verslaafde “kiest” er niet voor om alcohol te drinken. Hij of zij kan niet zonder.
'Wie kwetsbaar is, verdient een omgeving waar verleiding niet achter elke hoek opduikt'
Toch blijven we alcohol vergoelijken met termen als “pintje” en “wijntje”, alsof de schade daardoor minder reëel zou zijn. Maar zodra er wél problemen ontstaan, wordt de verantwoordelijkheid volledig op de drinker afgeschoven. Verzekeringen trekken zich terug, de publieke opinie kijkt weg. Merkwaardig genoeg dekken verzekeraars wél schade door roken en obesitas, terwijl het verslavingsmechanisme bij alcohol exact hetzelfde is. Een verstokte roker rookt niet omdat hij dat zo graag wil, maar omdat hij niet anders kan. Precies hetzelfde geldt voor wie afhankelijk is van alcohol.
Onze samenleving blijft op twee gedachten hinken: alcohol “hoort erbij”, maar wie erdoor in de problemen komt, staat er alleen voor. De Belgische wetgeving helpt daarbij niet. Bier en wijn kan je kopen vanaf zestien jaar, sterke drank pas vanaf achttien jaar. Alsof ethanol in bier biologisch vriendelijker zou zijn dan ethanol in whisky. Die rationale bestaat niet. Er is maar één logische verklaring: economische belangen. Alcohol verkoopt, en goed ook.
Het is dan ook tijd voor een meer consequent beleid en gezond verstand. Het is werkelijk geen opgave om in een ziekenhuis géén alcohol te serveren. Wie verantwoord drinkt, kan dat perfect een paar uur of dagen laten. En wie kwetsbaar is of een alcoholprobleem heeft, verdient een omgeving waar verleiding niet achter elke hoek opduikt.
Preventie zal in de komende jaren alleen maar belangrijker worden. Een alcoholvrij ziekenhuis is misschien geen revolutionaire maatregel, maar het is wél een noodzakelijke en vooral geloofwaardige stap richting betere gezondheidszorg.
