Stop onderzoek naar levensverlenging
De titel suggereert dat ik geloof dat onderzoek naar extreme levensverlenging wat anders is dan nutteloos wetenschappelijk tijdverdrijf. Dat is niet zo, maar misschien heb ik het fout. Bij het begin van mijn wetenschappelijke carrière in 1990 had ik ook nooit verwacht dat de Vlaamse levensverwachting de tachtig jaar zou overstijgen voor mannen en de vijfentachtig jaar voor vrouwen, wat weldra het geval is.
Levenslopen zijn geoptimaliseerde evolutionaire strategieën. Biologische evolutie gedurende tienduizenden generaties heeft menselijke levenslopen gevormd door succesvolle voortplanting. Onze levensduur is niet gekrompen door zonde of ongezond leven. Die is sterk uitgerekt door de investering van Homo sapiens in grote hersenen. Die hersenen vergen een lange jeugd en een lange periode van ouderschap. Bijzonder gevaarlijke bevallingen door dat grote hoofd met grote hersenen bij een rechtop lopende chimpanseesoort met smal bekken leggen de vrouwelijke vruchtbaarheid in de menopauze volledig plat: een uitzonderlijke strategie.
Na deze menopauze blijven onvruchtbare vrouwen merkwaardig lang leven. Dat wordt verklaard door hun evolutionaire nut, als moeder voor hun nog verder opgroeiende kroost en als oma om hun volwassen dochters bij te staan in het levensgevaarlijke en loodzware traject van zwangerschap, bevalling en langdurige zorg voor baby en peuter. Vroede (=wijze) vrouw is een in veel culturen bestaande benaming voor deze oudere vrouwen.
'Het uitschakelen van de dood betekent het einde van de mensheid'
De verwachte (“modale”) levensduur van wie zijn prille jeugd overleefde is een vijfenzeventig jaar in zogenaamd primitieve volkeren, levend voor de moderne tijd en de industrialisatie (levensverwachting is een verraderlijk gemiddelde, naar onder gehaald door hoge kindersterfte). Nu bereikt onze modale levensduur in de sterftetafels negentig jaar: per decennium komt er een jaar bij. Maar we blijven oud worden en dood gaan.
Dwazen met veel meer geld en macht dan wijsheid wijzen de oude wijsheid af: het kerkhof ligt vol onmisbare mensen. Voorbeelden van mensen die openlijk dromen over onsterfelijkheid zijn de dictators Xi en Poetin en de oligarch Musk. Dit onsmakelijke zootje stelt de vraag om een stopzetten van verder onderzoek naar levensverlenging op scherp. De fatsoenlijke persoon wenst hun dood niet, maar verheugt zich op hun sterfelijkheid. Ik herinner me levendig de discussies over de statines in de jaren 1990, zeer goed maar zo duur dat ze ieder medicijnbudget hadden gekraakt, waren ze aan iedereen gegeven die er baat bij had.
Wie verdient onsterfelijkheid? De een per miljoen die het kan betalen? Enkel rijke blanken? En wat met kinderen? Stoppen we dan met ons voort te planten? We vernieuwen ons in opeenvolgende generaties: de mensheid stroomt doorheen de tijd in cirkels van geboorte en dood, twee kanten van dezelfde medaille. Het uitschakelen van de dood betekent het einde van de mensheid. Be careful what you wish for: Ahasverus, de wandelende Jood uit de mythe, bezat het eeuwige leven. Maar dat was geen wensdroom: dat was een vloek.
