Vrijwilligerswerk en mandaten mogen tijdens moederschapsrust
Zwangere vrouwen mogen voortaan tijdens de moederschapsrust vrijwilligerwerk doen en politieke mandaten uitoefenen. Dat bepaalt een nieuwe wet die vandaag in het Staatsblad verschijnt.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Het Staatsblad van 2 maart maakt de wet van 1 februari 2026 tot wijziging van de gecoördineerde wet van 14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, teneinde tijdens de moederschapsrust de uitoefening van bepaalde activiteiten toe te staan, bekend.
Aan de basis van deze wet ligt een gelijknamig wetsvoorstel ingediend door Nathalie Muylle c.s. (cd&v). In de toelichting bij het wetsvoorstel werd de volgende motivering gegeven: ‘Jonge vrouwen met een politiek mandaat maken enkel aanspraak op een moederschapsuitkering als zij hun politieke activiteiten stopzetten. Die onverenigbaarheid vormt een hinderpaal voor de participatie van vrouwen in het politieke besluitvormingsproces en dient te worden weggewerkt’. Tijdens het parlementair debat werd het vrijwilligerswerk toegevoegd.
Vrijwilligerswerk en politieke bestuurlijke mandaten
Artikel 2 van de wet van 1 februari 2026 vult artikel 115 ZIV-wet aan. Het eerste lid bepaalt dat vanaf de vijftiende dag te rekenen vanaf de dag van de bevalling bepaalde activiteiten niet als verboden werkzaamheid worden beschouwd zodat zij tijdens de moederschapsrust kunnen worden verricht.
Het tweede lid somt die activiteiten op:
- 1° de uitoefening van vrijwilligerswerk, bedoeld in de wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers; daartoe moet een attest van de organisatie waarbij de gerechtigde het vrijwilligerswerk verricht voorafgaandelijk als bewijs aan de verzekeringsinstelling worden bezorgd.
- 2° een mandaat van gemeenteraadslid;
- 3° een mandaat van lid van een raad voor maatschappelijk welzijn;
- 4° een mandaat van raadslid van een openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn;
- 5° een mandaat van lid van een bijzonder comité voor de sociale dienst;
- 6° een mandaat van raadslid van een politiezone;
- 7° een mandaat van lid van een districtsraad;
- 8° een mandaat als vertegenwoordiger van een gemeente of een openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn; voorafgaandelijk moet een afschrift van de beslissing van de gemeenteraad, de Raad voor maatschappelijk welzijn, de raad van het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn of de provincieraad tot toewijzing van het desbetreffende mandaat als bewijs aan de verzekeringsinstelling bezorgd.
- 9° een mandaat van provincieraadslid;
- 10° een mandaat als vertegenwoordiger van een provincie. Ook hier geldt de verplichting een afschrift te bezorgen als bedoeld in 8°.
Inwerkingtreding
De wet van 1 februari 2026 treedt in werking op 1 april 2026 en is van toepassing op elke periode van moederschapsrust die, ten vroegste, op deze datum aanvat (artikel 3).
