Burn-out bij leerkrachten: Wat kunnen we eruit leren?
Een kwart tot de helft van de leerkrachten loopt een verhoogd risico op burn-out - afhankelijk van welk onderzoek je gelooft. Wat is er aan de hand?
Dokter Wim Van Hooste, preventieadviseur-arbeidsarts
“School” (Supertramp, 1974)
Op 24 februari 2026 kopte Het Laatste Nieuws: “Ruim helft van leerkrachten op rand van burn-out”. De claim was gebaseerd op een studie in 32 Oost-Vlaamse scholen door neuropsycholoog Michaël Portzky. De gebruikte ‘POBOS Burn-out scan’ werd door hem ontwikkeld en eerder toegepast bij gezondheidswerkers.
55% van de 528 ondervraagde leerkrachten scoorde boven de ‘alarmdrempelwaarde op de burn-outschaal’ van Portzky. Zijn verklaringen waren onder andere: overprikkeling, Smartschool peuzelt privétijd op, agressieve mails van ouders en B-attest stress.
Uit een rapport van Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk IDEWE uit 2023 bleek echter dat leerkrachten geen hoger burn-out risico hadden dan andere beroepen (23% versus andere beroepen 26%) (VRT NWS, 6 september 2023). Een studie van de UGent (2025) met de zogenaamde ‘Motivatiemonitor’ bij 3.503 leerkrachten anderzijds toonde aan dat een op de vier Vlaamse leerkrachten een ‘zeer hoog risico’ op een burn-out loopt. (De Morgen, 2 december 2025).
Is het nu een kwart of de helft die een risico op burn-out lopen? Of is er toch meer aan de hand in onderwijsland?
Laten we daarom eens dieper graven in deze schoolse materie en een breder referentiekader schetsen. De wildgroei aan definities voor burn-out, diverse gebruikte modellen en meetinstrumenten, maakt vergelijken tussen studies er niet gemakkelijker op (Malmoodi-Shakrebakaki, TESOL Encyclopedia of English Language Teaching, 2019).
Lesgeven is een emotioneel belastende activiteit met persoonlijk contact in vaak grote klassen en daar bovenop komt nog de administratieve druk. Het is wereldwijd een multidimensionaal en complex gegeven (Rankin, First aid for teacher burn-out, 2023).
De grootste risicofactoren, zo blijkt uit een systematische review, zijn de hoge jobvereisten, een laag niveau van autonomie, inadequaat materiaal, onvoldoende emotionele ondersteuning en zwak leiderschap. Organisatorische factoren zijn belangrijker dan de individuele (Ham, Croatian Review of Rehabilitation Research, 2025).
Ze kunnen daarenboven gemakkelijker aangepakt worden (Van Droogenbroeck et al., Educational Researcher, 2021). De werkomstandigheden dienen verbeterd te worden, de kwaliteit van leiderschap dient verhoogd te worden en de autonomie van de leerkracht moet versterkt worden (Ham, 2025).
De scoping review van Thomas & Reyes kwam dan weer met 6 risicofactoren op de proppen: organisatie, individu, interactie tussen individu en organisatie, emoties, cultuur en het digitale tijdperk. Deze extra stressfactoren zorgen voor verstoring van de jobvereisten, work-life balance, technologische uitdagingen en verminderd tijd hebben voor self-care (Thomas & Reyes, MAKARA Human Behavior Studies in Asia, 2024). Het hoge stressniveau en de symptomen van burn-out doen daarenboven de leerkrachten het onderwijs verlaten (turnover) (Skaalvik & Skaalvik, Int Educ Stud, 2015).
Aanpassingen zijn dus noodzakelijk bij de leerkracht (stress management), de school (ondersteunende werkomgeving) en de maatschappij (social support) (Joshi, Educasia, 2025; Ji et al., ICSPHS 2026 Symposium).
“Hey teacher, leave those kids alone” (uit Another brick in the wall, Pink Floyd, 1979)
