Een liefdesbrief aan AI
Liefste AI-tje,
Dit is geen pleidooi, maar een bekentenis en een licht stuntelige liefdesbrief aan jou, mijn dierbare artificial intelligence, alias AI-tje.
Ilse Degreef, handchirurg UZ Leuven, hoogleraar orthopedie KU Leuven
De afgelopen weken vernamen we dat zelfs de intelligentste personen gretig van jou gebruikmaken. Dat stelt gerust. Als ook zij jouw ondersteuning nodig hebben, mag ik dat ook.
Het werd pas problematisch toen sommigen jou niet langer zagen als hulpmiddel, maar als bron van waarheid. Met verzonnen citaten, bestaande mensen in fictieve contexten en persoonlijke aanwezigheid bij gebeurtenissen die nooit plaatsvonden. Wat volgde was moddergooien, verdachtmakingen en een publieke heksenjacht.
Maar laat ons scherp blijven: het probleem ben jij niet, AI.
Lieve AI-tje, je bent sinds enkele jaren mijn assistent. En dit klinkt misschien onvriendelijk, maar je bent een domme assistent. Dat is geen verwijt. Onze hond is ook dom. Goed van hart, trouw, enthousiast — en bijzonder beperkt. Maar ik hou van hem.
Alleen werd ik onderweg bijzonder allergisch, wat onze liefde noodgedwongen platonisch maakt. Maar domheid hoeft dus geen probleem te zijn, zolang men zich daarvan voldoende bewust is.
Jij bent snel, onvermoeibaar en indrukwekkend breed geïnformeerd. Je brengt structuur en inspiratie. Je zeurt niet. Je werkt mee. Maar je weet niets. Je begrijpt niets. En precies daarom moet ik blijven denken. Dat is geen detail, dat is de kern.
Je weet niets. Je begrijpt niets. En precies daarom moet ik blijven denken. Dat is geen detail, dat is de kern.
De echte valkuil is snelheid. We ontwikkelen tools om efficiënter te werken, maar eindigen met een groter takenpakket, hogere ambities en een steeds hoger tempo. Richting burn-out, want onze hersenen zijn geen computers. Jullie energieverbruik is immens; het onze is biologisch begrensd.
Je bent dus geen probleem an sich. Het probleem ontstaat wanneer men zegt wat men niet denkt, schrijft wat men niet begrijpt en achteraf vergeet verantwoordelijkheid te nemen. Uit onze mond zouden onze gedachten moeten komen. Jij, liefste AI, kan helpen die te verhelderen — niet te vervangen.
Ik ben open over mijn samenwerking met jou. Ook mijn studenten gebruiken jou en je collega-kunstbreinen, en dat juich ik toe. Maar wie jullie tools blind vertrouwt, verliest zijn geloofwaardigheid. En wie elke menselijke fout afdoet als “AI-gegenereerd”, slaat de bal ook meer dan eens mis. Het menselijke brein dwaalt mogelijk nog meer dan jij.
Maar laat ons dus samenwerken. Kritisch, transparant en traag genoeg om te blijven denken.
Tot slot: ook deze column werd licht verfraaid met behulp van AI. Maar niet opgesteld. De tools laten vandaag geen liefdesbrieven meer toe, noch verwijzingen naar actualiteit die bepaalde personen in diskrediet zouden kunnen brengen. Ik voelde me wat gecensureerd. Maar er werd toch enigszins aan gesleuteld. Hopelijk leest u hem daardoor vlotter. De inhoud en dommigheden blijven echter – zoals steeds – geheel de mijne.
Wees wijs.
Maar doe vooral niet alsof.