Ook huisartsen reageerden massaal

Kaderwet: dit staat in de meer dan 6.500 reacties

Het RIZIV ontving ruim 6.500 reacties op het voorontwerp van Kaderwet. Een synthese daarvan werd maandag voorgesteld aan het Verzekeringscomité. Twee derde van de reacties zijn afkomstig van huisartsen en arts-specialisten.

Tot 14 december 2025 konden betrokkenen per e-mail feedback insturen op het voorontwerp van de Kaderwet. Zo'n "evenredigheidsbeoordeling" is verplicht voor maatregelen die de toegang tot en/of de uitoefening van het beroep beperken. 

De bevraging leverde ruim 6.500 reacties op, die door het RIZIV verwerkt werden in een synthesedocument. Dat document werd maandag voorgesteld op het Verzekeringscomité van het RIZIV; u kan het downloaden via de links naast dit artikel.

Demografie

De overgrote meerderheid van de reacties is afkomstig van artsen. Samen zijn huisartsen en specialisten goed voor ongeveer twee derde van alle reacties.

Vooral de hoge responsgraad bij huisartsen is opmerkelijk. Volgens de recentste cijfers (2024) zijn er in België 14.433 actieve huisartsen: van hen hebben er maar liefst 2.200 (15%) gereageerd.

Zowat 10% van de reacties is afkomstig van tandartsen. De reacties van apothekers, verpleegkundigen en kinesitherapeuten zijn elk goed voor een paar procenten. Andere beroepscategorieën – zoals klinisch psychologen/orthopedagogen, logopedisten, ziekenhuisbeheer/directie en anderen – leverden een nog kleiner aantal reacties.

Iets meer dan de helft (58%) van de reacties was (hoofdzakelijk) Nederlandstalig, iets minder dan de helft (hoofdzakelijk) Franstalig en een klein deel tweetalig.

 Zeven thema’s

Een inhoudelijke analyse van de reacties leverde een cluster van zeven thema’s op. In de meeste reacties werd meer dan één thema aangehaald – gemiddeld 5 per mail.

Overlegmodel en begroting

De voorgestelde wijzigingen in het overlegmodel en het begrotingsproces (met onder meer de ‘opdrachtenbrief’ van de regering) kwamen in ruim drie kwart van de reacties aan bod. “Respondenten vrezen dat deze fast track procedures het traditioneel paritair beheer en de inspraak van zorgverleners verzwakken.” Ze pleiten ervoor om de gelijkwaardige inspraak van zorgverleners bij belangrijke beslissingen te respecteren.

Conventionering

Bijna 5.600 reacties hebben betrekking op maatregelen die bedoeld zijn om de conventioneringsgraad te verhogen. De respondenten zien dit als bestraffende maatregelen, zowel op individueel niveau (verlies van premies) als collectief (verlies van de index en de financiering van beroepsorganisaties). “Dit is een onevenwichtige en contraproductieve aanpak die het vertrouwen ondermijnt.”

Ereloonsupplementen

Dit thema komt ook aan bod in ongeveer 5.600 reacties. De noodzaak van enige beperking van supplementen wordt niet ontkend, maar er is kritiek op de aanpak en timing.

Er wordt gesteld dat er geen plafonds kunnen worden opgelegd aan ereloonsupplementen zonder eerst de nomenclatuur te hervormen of financiële compensatie te bieden voor operationele en materiaalkosten. “De maatregel houdt onvoldoende rekening met verschillende kostenstructuren en leidt tot onevenredige ongelijkheid tussen artsen werkzaam binnen en buiten het ziekenhuis.”

RIZIV-nummer

Ook de mogelijkheid om het RIZIV-nummer van een zorgverlener tijdelijk te schorsen als sanctie, roept heel wat reacties op. Respondenten vinden deze sanctie disproportioneel en vragen om duidelijk af te bakenen in welke gevallen een schorsing kan gebeuren. Dit zou alleen geoorloofd mogen zijn bij herhaalde, bewezen fraude en niet voor interpretatiegevoelige inbreuken.

Persoonsgegevens en privacy

De Kaderwet heeft het over een ruimere gegevensuitwisseling tussen instanties en het gebruik van permanente representatieve steekproeven. De respondenten waarschuwen voor risico’s voor de medische privacy. “In combinatie met het brede databezit van verzekeringsinstellingen kan dit leiden tot indirecte reconstructie van gevoelige medische informatie.”

Het voorontwerp is op dit punt al aangepast aan de gemaakte opmerkingen door de GBA, merkt het RIZIV op.

Ziekenfondsen

De rol van de ziekenfondsen komt ook ter sprake. De ziekenfondsen evolueren van partners naar een controlerende instantie, zeggen respondenten. Anderzijds wordt ook gesteld dat ziekenfondsen worden “gereduceerd tot uitvoerders” van wat van bovenaf beslist wordt, in plaats van volwaardige medebeslissers.

Richttarieven

Richttarieven (tarieven die hoger zijn dan de afgesproken tarieven) mogen volgens de Kaderwet alleen nog door geconventioneerde zorgverleners aangerekend worden. Niet-geconventioneerde tandartsen – de enige sector waar vandaag al richttarieven worden toegepast - verliezen die mogelijkheid. Zowat 650 reacties (vrijwel uitsluitend tandartsen) stellen dat dit de toegang tot innovatieve of hoogwaardige zorg voor kwetsbare groepen vermindert, en pleiten voor neutralere maatregelen die geen onderscheid maken op basis van de conventiestatus.

 Conclusie

“Er is begrip voor de beleidsdoelen (bijvoorbeeld budgetcontrole, betaalbaarheid, fraudebestrijding), maar er wordt om meer soberheid en onderbouwing bij de opgelegde middelen gevraagd, conform de geest van de proportionaliteitstoets zelf” concludeert het RIZIV.

De synthese werd ook al overgemaakt aan minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke. Die verklaarde daarover vorige week in de Kamercommissie Gezondheid dat aangehaalde thema’s "al uitgebreid besproken [werden] in negen overlegmomenten met artsen, tandartsen en ziekenfondsen."

"Het voorontwerp werd daarbij bijgestuurd: organisaties krijgen zelf het initiatief om over supplementen te onderhandelen, gedeeltelijke conventionering blijft bestaan en de schorsing van RIZIV-nummers geldt enkel bij zware fraude via een onafhankelijke procedure", aldus Vandenbroucke.