De koning is dood, lang leve de koning
Tom Braekeleirs - HealthNerd – Innovation Catalyst – Storyteller
Vroeger was er een tijd – laten we zeggen jaren 70, 80, 90 – dat een bedrijf zo groot en succesvol kon zijn dat ze de koning van de sector werden (king of the hill). Ze waren dominant, ze konden de markt beheersen en hadden in feite een virtueel monopolie of in het slechtste geval een oligopolie.
Dat was het geval in de olie-industrie, het bankwezen, de detailhandel, technologie, noem maar op... De vraag is of dit nog steeds het geval is. Zijn er nog steeds bedrijven die we koningen kunnen noemen? Ik weet zeker dat mensen zullen zeggen dat ze dat kunnen, met namen als Apple, Disney, Walmart, Microsoft,... Maar zijn ze dat ook?
Ik ben al heel lang gefascineerd door ecosystemen. Niet dat ik goed was in biologie, maar meer in ecosystemen als een groep organisaties die samenwerkten. Het concept komt natuurlijk uit de biologie, waar een ecosysteem kan worden omschreven als organismen die samenleven en elkaar ondersteunen in een delicaat evenwicht. Je zou kunnen stellen dat alle succesvolle organisaties tegenwoordig ecosystemen zijn. Hear me out…
Iedereen is voor een ander financieel model, zolang zij maar niet minder krijgen.
We houden ons al bezig met de bevoorradingsketen zolang productie bestaat, maar recentelijk focussen we ons steeds meer op horizontale of verticale integratie, die in wezen ecosystemen zijn. Noem me één bedrijf dat letterlijk alles kan doen zonder hulp van een leverancier. Er komt me geen een voor de geest. Zelfs giganten als Apple zijn sterk afhankelijk van bedrijven als Foxconn voor de productie van hun iPhones.
In het huidige economische en geopolitieke klimaat wordt dit pijnlijk duidelijk. Als dat het geval is, moeten bedrijven en organisaties zich zo gaan gedragen en in een ecosysteem opereren. Zij zouden zich niet moeten gedragen als een gorilla in de kamer die alle ruimte en winst opeist, maar streven naar een delicaat evenwicht tussen alle organisaties die in hetzelfde systeem werken.
Samenwerking is de nieuwe vaardigheid. Mensen werden en worden nog steeds aangenomen omdat ze een teamspeler zijn, maar dat is vooral intern gericht. Wanneer beginnen we met het werven van mensen op basis van hun ecosysteemvaardigheden, op samenwerking met andere organisaties?
Microsoft vertrouwt extreem sterk op zijn uitgebreide netwerk van partner- en integratiebedrijven. Banken verschuiven naar digitale entiteiten die samenwerken om meer waarde te leveren dan alleen bankieren. Ziekenhuizen werken samen in de hele waardeketen voor meer op de patiënt gerichte zorg in plaats van instelling-gerichte zorg. Wil je dat ik doorga?
Maar hier ligt het probleem: we zijn daar niet voor gebouwd. We zijn gebouwd om te overleven. Dit geldt zowel voor ons als mensen, als voor ons als organisaties. We streven ernaar om te overleven. Kijk maar naar de standaard woordenschat in elk bedrijf: we praten over concurreren, winnen, de positie van de ander verpletteren,... Dat is niet bepaald positief te noemen.
We moeten eerst afleren te concurreren, en dan leren samenwerken. Dat is niet alleen een mentaliteitsverandering, het is een culturele verschuiving. Ons huidige economische systeem is gebaseerd op concurrentie. Maar echt ecosysteemdenken gaat over vooruitgang als groep, het creëren van algemene waarde en - hopelijk - zullen alle individuen hiervan profiteren, maar niet noodzakelijkerwijs in gelijke delen of nauw verbonden met hun inbreng. Zodra we dit beseffen, kunnen we verder gaan.
Dit is geen pleidooi voor minder kapitalisme, het is een pleidooi voor een ander soort. Eén waar het ecosysteem wint... Heb je ooit een kikker of een vleermuis horen opscheppen over hoeveel muggen hij 's nachts heeft gegeten, om er zo voor te zorgen dat er minder zijn? Wij mensen, hebben er alle baat bij.
In een sector als de gezondheidszorg zou je mogen aannemen dat we dit al weten, dat we dit al lang doen. We zijn tenslotte toch allemaal bezig om die patiënt te helpen. Als je het tegendeel wil bewijzen, moet je gewoon kijken naar wat er gebeurt zodra het woord financiering valt. Iedereen is voor een verandering binnen ons financieel model in de zorgsector, want we kunnen er onmogelijk meer geld in investeren dan we nu al doen. Op de lange termijn zal ons dit nekken.
De reflexen die naar boven komen zijn het tegendeel van ecosysteemdenken. Iedereen is voor, zolang zij niet minder krijgen. Dit is geen sneer naar de ene of andere partij, maar een oproep om in de hele discussie het echte doel niet uit het oog te verliezen, zijnde meer gezondheid voor de burgers. Het geld is het middel, niet het doel.
Terwijl we op zoek zijn naar zakelijk succes, moeten we op zoek gaan naar samenwerkingen. Ecosystemen zijn de weg vooruit. Het kan me niet schelen welke naam je het geeft. Geen enkele organisatie kan het alleen. Geen enkele...