'Structureel is er weinig geleerd'
Tania Desmet is spoedarts in het UZ Gent. Ze hield tijdens de covidperiode een dagboek bij dat gepubliceerd werd in De Standaard.
1. België heeft het tijdens de pandemie niet slecht gedaan. Er werd snel gereageerd, de economische ondersteuning was solide en de vaccinatiecampagne liep vlot. Dat hielp om de crisis onder controle te houden.
2. Jongeren kregen te weinig aandacht, wat zich nu uit in een stijging van mentale problemen zoals eetstoornissen. Ook op ziekenhuisniveau kon het beter. In de eerste fase werd te veel zorg stilgelegd, waardoor zorgverleners thuis zaten terwijl ze elders nuttig ingezet konden worden. Ziekenhuizen moeten in de toekomst meer autonomie krijgen om sneller in te spelen op lokale noden. Daarnaast bemoeilijkte de versnippering van bevoegdheden de samenwerking, bijvoorbeeld bij de hulp aan woonzorgcentra. Die gebrekkige coördinatie mag zich niet herhalen.
3. Ik heb zelf maar één keer en eerder laat merkbaar covid-19 gehad, in 2022. Ik voelde me een paar dagen pips, maar daar bleef het verder bij. Ik ben op elk vaccinatieaanbod ingegaan.
4. België lijkt niet klaar voor een nieuwe pandemie. Structureel is er weinig geleerd: investeringen in opleidingen om snel extra capaciteit te creëren blijven uit, en versnipperde bevoegdheden hinderen een efficiënte aanpak. Zo zijn er bijvoorbeeld nog geen standaardprocedures ontwikkeld voor zorgverleners in de eerste lijn die hen snel op weg kunnen helpen bij een nieuwe pandemie. Ik denk dan aan een gepast basispakket met materiaal en richtlijnen en een communicatiekanaal waarlangs ze alle info ontvangen uit eerste hand.
Ook infectiepreventie in woonzorgcentra en andere faciliteiten voor chronische zorg blijft onderbelicht. De covid-19-pandemie toonde pijnlijk aan hoe kwetsbaar deze instellingen zijn, maar een gestructureerd beleid en voldoende financiële ondersteuning ontbreken nog steeds.
Ook in vaccinontwikkeling moeten we streven naar meer autonomie met voldoende capaciteit voor preklinisch veiligheidsonderzoek binnen België en Europa. Ik weet dat mijn collega's binnen het UZ Gent en de UGent daarin een sleutelrol willen spelen. We moeten nu investeren in strategische capaciteit, anders lopen we opnieuw achter de feiten aan.