Zorgcentra voor seksueel geweld operationeel

In het Staatsblad is een KB verschenen dat de werking van Zorgcentra na Seksueel Geweld (ZSG) regelt.
Het Staatsblad van 27 januari maakt het KB van 16 januari 2025 'houdende vaststelling van de datum van inwerkingtreding van de artikelen 47, 48, 58 en 59 van de wet van 26 april 2024 betreffende de Zorgcentra na Seksueel Geweld' bekend.
Artikel 47 en 48 hebben betrekking op het ziekenhuis als partner in het zorgcentrum voor seksueel geweld en artikel 58 en 59 zijn wijzigingsbepalingen. Deze artikelen treden in werking op 1 januari 2026. De andere bepalingen traden reeds in werking op 1 januari 2025. Hieronder wordt de essentie ervan samengevat.
Zorgcentrum voor Seksueel Geweld
Het Zorgcentrum na Seksueel Geweld (ZSG) is een door het Instituut voor de gelijkheid van mannen en vrouwen bekrachtigd samenwerkingsverband tussen een ziekenhuis, de politiediensten en het openbaar ministerie, dat wordt gefinancierd en dat functioneert volgens de modaliteiten en voorwaarden van de wet van 26 april 2024 (artikel 3).
Het ZSG heeft als opdracht slachtoffers van seksueel geweld multidisciplinair te ondersteunen onder de volgende voorwaarden (artikel 4):
- door hen gezondheidszorg en sociale diensten aan te bieden;
- door hen een forensisch onderzoek aan te bieden;
- door hen te informeren, en te begeleiden wanneer zij een klacht wensen neer te leggen;
- door hen politionele bejegening ter plaatse te bieden; en
- door de uitvoering van de gerechtelijke opdrachten te faciliteren.
Elk ZSG is een samenwerkingsverband tussen de volgende partners: één ziekenhuis dat een erkende ziekenhuiscampus uitbaat in het desbetreffende gerechtelijk arrondissement; minstens één parket van de procureur des Konings en alle lokale politiezones die behoren tot het ambtsgebied waarvoor deze procureur des Konings bevoegd is, eventueel aangevuld met de federale politie (artikel 5).
De rol van het ziekenhuis
Naast de gebruikelijke multidisciplinaire zorg, verleent het ziekenhuis op de ZSG-afdeling aan slachtoffers van acuut en post-acuut seksueel geweld minimaal de volgende diensten op ambulante wijze (artikel 14, § 1):
- onthaal en eerste opvang van slachtoffers en van steunfiguren;
- gezondheidszorg, waaronder de klinisch psychologische begeleiding, het forensisch onderzoek en het bewaren van de forensische sporen overeenkomstig de bepalingen van deze wet;
- informatie m.b.t. klachtneerlegging;
- slachtofferbegeleiding en advies m.b.t. de medische, sociale en psychosociale opvangmogelijkheden en m.b.t. de mogelijkheid om juridisch advies in te winnen.
Het ziekenhuis ziet erop toe dat de ZSG-afdeling toegankelijk is voor alle slachtoffers en dat de fysieke en psychische veiligheid van de slachtoffers gedurende de aanmelding op de ZSG-afdeling wordt bewaakt (artikel 15).
Het ziekenhuis stelt voor zijn werking op de ZSG-afdeling een multidisciplinair kernteam samen. De koning bepaalt de opdrachten en de opleidingsvereisten van de leden van het multidisciplinair kernteam (artikel 18).
Rechten van het slachtoffer
De wet regelt meerdere rechten van het slachtoffer zoals het zich tijdens de dienstverlening door het ziekenhuis te laten bijstaan door een steunfiguur, tenzij dit in strijd is met diens belangen of het goede verloop van de dienstverlening (artikel 21).
Voor alles wat niet uitdrukkelijk is geregeld in deze wet zijn de relevante bepalingen van de wet Patiëntenrechten en van de Zorgkwaliteitswet van toepassing (artikel 20).