UZ Brussel hoopt op vruchtbaarheidsherstel na transplantatie teelbalweefsel
Onderzoekers van de VUB en UZ Brussel hebben stukjes ingevroren teelbalweefsel teruggeplaatst bij een man die als kind chemotherapie onderging. Met deze wereldprimeur willen ze de zaadcelproductie op gang brengen en zo de vruchtbaarheid van de man herstellen.
Behandelingen zoals chemotherapie en radiotherapie kunnen testiculaire stamcellen, de voorlopers van de zaadcellen, vernietigen. Dit kan leiden tot onvruchtbaarheid op latere leeftijd.
Bij jongens die vóór de puberteit een zware behandeling nodig hebben met impact op hun vruchtbaarheid, kan daarom een stukje van een zaadbal preventief verwijderd en ingevroren worden, om dan via een transplantatie op latere leeftijd de vruchtbaarheid (proberen) te herstellen.
Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel en Brussels IVF, het centrum voor reproductieve geneeskunde van het UZ Brussel, hebben nu voor het eerst dergelijke stukjes weefsel teruggeplaatst bij een man die als kind een behandeling met chemotherapie onderging die een negatieve impact had op zijn vruchtbaarheid.
De procedure maakt deel uit van een onderzoeksproject om te evalueren of zo'n transplantatie effectief leidt tot een herstel van de vruchtbaarheid. Ze is het vervolg op een eerdere wereldprimeur, want in 2002 werd in Brussels IVF voor het eerst teelbalweefsel ingevroren en bewaard.
Evaluatie na een jaar
Bij de transplantatie werden vier stukjes teelbalweefsel in de zaadbal en vier stukjes in de balzak teruggeplaatst. Via deze techniek wil men ervoor zorgen dat het lichaam van de man zelf zaadcellen gaat produceren. Na de transplantatie wordt de man gedurende een jaar elke drie maanden opgevolgd via bloedafnames, hormonenbepalingen, echografisch onderzoek en een zaadstaal. Het zaadstaal wordt onderzocht om te zien of er zaadcellen aanwezig zijn.
Omdat de weefselstukjes niet rechtstreeks verbonden zijn met de zaadleider, verwachten de onderzoekers niet dat er zaadcellen via natuurlijke weg in het zaadstaal zullen komen. Voor het vervullen van een kinderwens zal dan beroep moeten gedaan worden op medisch begeleide voortplanting.
Na één jaar worden de getransplanteerde stukjes weefsel weer verwijderd en onderzocht om te controleren of ze zaadcellen produceren. Ter controle wordt gelijktijdig ook een klein stukje weefsel op een andere plaats in de zaadbal weggenomen om te kijken of de zaadcelproductie ook daar is gestart. Dit helpt om een volledig beeld te krijgen van het effect van de transplantatie.
Dr. Veerle Vloeberghs, staflid bij Brussels IVF: "Dit is een belangrijke stap in verder wetenschappelijk onderzoek om de vruchtbaarheid van kinderen met kanker of andere bloedaandoeningen veilig te stellen voor de toekomst. Hoewel de procedure specifiek gericht is op het herstel van de vruchtbaarheid, kunnen we op dit moment niet garanderen dat de ingreep succesvol zal zijn of dat hiermee een kinderwens vervuld kan worden. Deze behandeling opent voor deze jongvolwassenen heel wat perspectieven: ze hebben nu opties die ze tot voor kort niet hadden."