PremiumMedische actualiteiten

Lange werkuren, ploegenarbeid en zelfmoordgedachten

photo

Recent verscheen er een uitgebreide systematische review met meta-analyses die de mogelijke associatie tussen zelfmoordgedachten en lange werkuren of ploegenarbeid bestudeerde (Kim et al., Scand J Work Environ Health, 2024 ). Tot op heden verschenen er weinig systematische reviews over deze topic. Deze Koreaanse studie nam de studies gepubliceerd tussen 1970 en 2022 in beschouwing.

Zelfmoordgedachten komen frequent voor, vaak bij mannen van middelbare leeftijd (Tiesman et al., Am J Prev Med, 2015). Daarom is het belangrijk om de beroepsgebonden risicofactoren te identificeren bij de werkende bevolking (Kim et al., Scand J Work Environ Health, 2019).

Het is al lang geweten dat lange werkuren en ploegenarbeid een aanzienlijke invloed hebben op de mentale gezondheid van werknemers (moeheid, slaapstoornissen, alcoholmisbruik, depressie, ...). Hoewel, een systematische review met meta-analyses vond geen evidentie dat lange werkuren en depressie een-op-een gelinkt zijn (Rugulies et al., Environ Int, 2021).

Zeer lange werktijden (55 uren/week en meer) hebben een significant risico op zelfmoordgedachten (Odds Ratio 1,65) in vergelijking met standaard werkuren (minder dan 40 uur per week). Werknemers die meer dan 48 uur werken hebben ook een significant risico op zelfmoordgedachten (OR 1,62). Kim en collega's concluderen dat lange werkuren een risicofactor zijn op zelfmoordgedachten, rekening houdende met een resem aan confounding factors.

De preventie van zelfmoordgedachten is cruciaal om tot een reductie van suïcides te komen.

Er zijn verschillende types van ploegenarbeid (shiftwork). De vaste nachtdiensten hebben het grootste risico van zelfmoordgedachten (OR 1,37). Er werd eerder al een hogere prevalentie van insomnia en mineure mentale stoornissen aangetoond. Hoewel, in sommige studies ontbraken significante verschillen. Het zou onder meer kunnen komen door selectie en zelf-selectie van de werknemers om nachtwerk te gaan doen.

Werknemers die shiftwork doen in industriële settings hebben een significant hoger risico (OR 1,86). Ook andere sectoren waar veel in de nacht of in ploegen gewerkt wordt, zoals de gezondheidszorg, het transport en de eerstehulpverleners, is het nodig om alert te zijn voor de risico's op zelfmoord(gedachten).

De zelfmoordgedachten bij jonge, Australische dokters en de werkuren nopen volgens Petrie en collega's tot aanpassingen in de uurroosters, zeker bij dokters die meer dan 55 uur per week presteren (OR 2,00)(Petrie et al., BMJ Open, 2020).

Zelfmoord is een ernstig gezondheidsprobleem dat de ganse bevolking van alle leeftijden treft. Beroepsgebonden risico's zijn lager opleidingsniveau, lagere sociale economische status, toegang tot lethale middelen op de werkvloer (bv. geneesmiddelen), jobstress door slecht management, low job control (volgens het stressmodel van Karasek), jobonzekerheid, pesten en gevaarlijk werk.

Beroepsgroepen met een hoger suïciderisico zijn artsen, apothekers, verpleegkundigen, politieagenten, landbouwers, bouwvakkers, schoonmaakpersoneel, transportsector en militairen (Peterson et al., MMWR, CDC, 2020; Factsheet Zelfmoord en Werk; Workplace Suicide Prevention).

Natuurlijk zijn er naast beroepsrisico's vele andere individuele en maatschappelijke risicofactoren. De beschermende factoren voor suïcide verdienen ook de nodige aandacht.

De preventie van zelfmoordgedachten is cruciaal om tot een reductie van suïcides te komen.

Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be

Wat heb je nodig

Krijg GRATIS toegang tot het artikel
of
Proef ons gratis!Word één maand gratis premium lid en ontdek alle unieke voordelen die wij u te bieden hebben.
  • digitale toegang tot de gedrukte magazines
  • digitale toegang tot Artsenkrant, De Apotheker en AK Hospitals
  • gevarieerd nieuwsaanbod met actualiteit, opinie, analyse, medisch nieuws & praktijk
  • dagelijkse newsletter met nieuws uit de medische sector
Heeft u al een abonnement? 

Deel je (nieuws)verhaal

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden
Print Magazine

Recente Editie
12 mei 2026

Nu lezen

Ontdek de nieuwste editie van ons magazine, boordevol inspirerende artikelen, diepgaande inzichten en prachtige visuals. Laat je meenemen op een reis door de meest actuele onderwerpen en verhalen die je niet wilt missen.

In dit magazine