Studie vindt (klein) verband tussen ideologie en hersenstructuur
Zijn er verschillen in de hersenen van mensen met een conservatieve dan wel progressieve kijk op de wereld? Een nieuw onderzoek vindt een klein maar significant verschil.
Het onderzoek is een vervolg op een onderzoek uit 2011 bij 90 Engelse studenten. Die studie - nota bene geïnitieerd door acteur Colin Firth, die ook als co-auteur vermeld is - stelde een correlatie vast tussen hersenstructuur en politieke overtuiging.
De studenten die zichzelf als conservatief identificeerden, hadden een grotere amygdala - een neuronenkern die een rol speelt bij de verwerking van angstreacties. Progressieve studenten daarentegen hadden een grotere cortex cingularis anterior, een structuur in de prefrontale hersenschors die betrokken is bij het signaleren van conflictsituaties en beslissingsvorming.
Replicatiestudie
Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam hebben nu een grote replicatiestudie uitgevoerd. Ze analyseerden MRI-scans van 975 Nederlanders in de leeftijd van 19 tot 26 jaar, die qua opleiding en politieke voorkeur een goede doorsnee vormden van de Nederlandse bevolking. Deze scans koppelden ze aan vragenlijsten over ideologie.
Deze vragenlijsten waren veel genuanceerder dan in het Engelse onderzoek. De onderzoekers peilden naar vier dimensies: standpunten over (1) economische en (2) sociaal-culturele thema's; en identificatie als progressief dan wel conservatief op (3) economische en (4) sociaal-culturele thema's. In de originele studie uit 2011 werd alleen naar identificatie met sociaal-culturele thema's gepeild.
Grotere amygdala
Net als in de Engelse studie stelden de Nederlandse wetenschappers vast de amygdala van 'conservatieve' mensen iets groter is. 'Het is bijzonder dat we dit resultaat ook terugvonden in onze veel grotere en meer representatieve steekproef. In de Engelse steekproef zaten bijvoorbeeld helemaal geen extreem conservatieve deelnemers en in die van ons wel," zegt eerste auteur Gijs Schumacher. De wetenschappers konden de in de Engelse studie gevonden correlatie tussen de cortex cingularis anterior en ideologie echter niet repliceren.
Het verschil in de amygdala was klein, maar wel significant. "Het suggereert dat er op een bepaald niveau wel een verband is tussen hersenanatomie en ideologie, maar dat deze heel indirect is", zegt co-auteur Steven Scholte uit. De verwachting van de onderzoekers was eigenlijk dat er geen correlatie te vinden zou zijn.
Samenhang blijft onduidelijk
Zijn mensen met een grote amygdala sneller bang en daardoor geneigd conservatieve standpunten aan te hangen, of voelen mensen met een conservatief wereldbeeld zich sneller bedreigd en wordt hun amygdala daardoor groter? Daarover spreekt de studie zich niet uit.
"Hoe conservatisme en de omvang van de amygdala precies met elkaar samenhangen, dat weten we echter niet", stelt co-auteur Diamantis Petropoulos Petalas. "De amygdala is vooral bestudeerd in relatie tot bedreigende situaties en angst, maar lijkt veel breder te reageren op emoties in het algemeen en afwijkende informatie. Mogelijk is er een verband waarbij de amygdala groter is bij individuen die heftiger reageren op informatie, wat zou kunnen resulteren in meer conservatieve ideeën in de politiek."
Geen simpele tweedeling
Het onderzoek bekritiseert de oversimplificatie van onderzoek naar ideologie en hersenen. "Men spreekt weleens van blauwe (Democratische) en rode (Republikeinse) breinen in de Amerikaanse context. Deze metafoor is verleidelijk, maar totaal misplaatst", stelt Schumacher. "Wij stellen dat je ideologie als een veel breder begrip moet zien en tonen dat er minder koppelingen tussen brein en ideologie zijn dan in eerdere studies is gevonden."