Scholieren drinken en blowen minder, maar gokken meer
Bij leerlingen uit het secundair onderwijs daalt het alcohol- en cannabisgebruik. Het gebruik van slaap- en kalmeermiddelen en deelname aan gokspelen stijgt. Dat blijkt uit de jaarlijkse leerlingenbevraging van VAD.
VAD, het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs, bevraagt elk jaar leerlingen uit het secundair onderwijs over hun risicogedrag. Bijna 45.000 leerlingen van 12 tot 18 jaar vulden in het schooljaar 2022-2023 de bevraging in.
Minder alcohol
Het alcoholgebruik van Vlaamse scholieren blijft dalen. Toch heeft ruim de helft van de bevraagde leerlingen (48%) ooit alcohol gedronken, en 43% dronk in de twaalf maanden voorafgaand aan de enqûete. Beide cijfers liggen lager dan tien jaar geleden (68% en 58%). De gemiddelde leeftijd waarop jongeren voor het eerst alcohol drinken nu bijna een jaar hoger, op 14,9 jaar in plaats van 14 jaar.
Problematisch alcoholgebruik onder jongeren blijft een probleem. Een kwart van de 17- en 18-jarigen drinkt wekelijks tot dagelijks alcohol. Zes op de tien leerlingen die alcohol dronken zegden daar minstens één nadelig gevolg van te hebben ondervonden.
De wetgeving over alcoholverkoop aan minderjarigen is volgens jongeren makkelijk te omzeilen. 60% van de leerlingen geeft aan makkelijk aan bier of wijn te komen en 42% denkt makkelijk sterkedrank te kunnen scoren. Zelfs leerlingen onder de 16 jaar zeggen dat ze makkelijk aan alcohol zouden kunnen geraken.
Minder cannabis, meer slaap- en kalmeermiddelen
Het cannabisgebruik daalde in een decennium heel sterk. Terwijl in 2011-2012 nog 17% van de leerlingen ooit cannabis gebruikt had, is dat nu 9%. De duidelijke daling tekende zich vooral na 2018-2019 af en valt samen met de coronabeperkingen, waardoor de jongeren het gevoel hadden moeilijker aan cannabis te geraken.
Anderzijds steeg tussen 2011-2012 en 2022-2023 het aantal leerlingen dat ooit al slaap- en kalmeermiddelen gebruikte van 12% naar 17%. Waar cannabisgebruik vooral bij jongens voorkomt, is gebruik van slaap- en kalmeermiddelen vooral een meisjeszaak.
Nationale Loterij als opstap naar gokken?
Vier op de tien leerlingen hebben ooit voor geld gegokt. De krasbiljetten en de Lotto van de Nationale Loterij zijn daarbij het populairst, vooral bij de jongste scholieren: 12-14-jarigen spelen het meest op de gokspelen van de Nationale Loterij.
De VAD vindt dit een zorgwekkende trend, omdat de recent ingevoerde beperkingen uit de kansspelwetgeving niet gelden voor de Nationale Loterij. De Nationale Loterij biedt ook online gokspelen aan zoals WooHoo, die nauw aanleunen bij de leefwereld van kinderen en jongeren en waar men voor een klein bedrag kan spelen. Dit zal mogelijk nog meer minderjarigen aanzetten tot gokken, waarschuwt de VAD.
Op 3 oktober 2024 maakt het Vlaams Instituut Gezond Leven de deelresultaten over roken, vapen en nicotinezakjes bekend.