Medaxes luidt alarmbel over basisgeneesmiddelen
De voorbije vijf jaar zijn er 604 basisgeneesmiddelen van de Belgische markt verdwenen omdat ze door opgelegde besparingsmaatregelen en stijgende kosten niet meer rendabel zijn. Medaxes pleit voor een apart budget.
Als basisgeneesmiddelen (geneesmiddelen waarvan het patent is vervallen) van de markt verdwijnen, moeten Belgische patiënten een andere behandeling krijgen, die gemiddeld zo'n 10 procent meer kost per dosis, stelt Medaxes, de sectororganisatie van generische en biosimilaire geneesmiddelen.
"Het is de belastingbetaler - en dus eigenlijk ook de patiënt - die op termijn de rekening gepresenteerd krijgt." Medaxes waarschuwt dat er nog meer geneesmiddelen dreigen te verdwijnen en pleit voor een apart financieringsbudget voor basisgeneesmiddelen.
De Belgische overheid voorziet jaarlijks zo'n 5,5 miljard euro voor de terugbetaling van geneesmiddelen. Zo'n 40 procent van dat budget gaat naar zogenaamde basisgeneesmiddelen, die bruikbaar zijn voor 97 procent van de aandoeningen, zegt Medaxes. Innovatieve geneesmiddelen waarvan het patent nog niet is vervallen, zijn goed voor 60 procent van het budget en slechts 3% van de behandelingen, aldus Medaxes. Het aandeel van innovatieve geneesmiddelen groeit, terwijl de druk om te besparen op basisgeneesmiddelen toeneemt.
Race to the bottom
"De race to the bottom is inmiddels zo extreem dat er gemiddeld meer dan 120 medicijnen per jaar zijn verdwenen omdat ze niet meer rendabel zijn", stelt Medaxes. "De overheid werkt besparingsmaatregelen uit om de geneesmiddelenfactuur betaald te krijgen, die op het terrein net in méér uitgaven resulteren. Er is dus dringend een bijsturing nodig."
De tijd dringt, want door de inflatie en tekorten aan grondstoffen zijn de kosten van basisgeneesmiddelen de voorbije 20 jaar met gemiddeld 80 procent toegenomen. In dezelfde periode zijn de verkoopprijzen met 37 procent gedaald.
Medaxes pleit voor het opsplitsen van het overheidsbudget in aparte deelbudgetten voor basisgeneesmiddelen en voor innovatieve geneesmiddelen. "Doen we dat niet, dan gaat innovatie telkens ten koste van toegankelijkheid", klinkt het.
'Nederland moet prijzen generieke geneesmiddelen verhogen'
Om het geneesmiddelentekort te bestrijden, zou Nederland de maximumprijs van generieke medicijnen moeten verhogen. Dat stelt de Nederlandse bank ABN Amro in een recent rapport.
Het grote tekort aan generieke geneesmiddelen wordt vooral veroorzaakt doordat buurlanden 25 procent meer voor medicijnen betalen, staat er in het rapport te lezen. "De Nederlandse overheid en verzekeraars hanteren striktere prijsplafonds dan bijvoorbeeld België en Duitsland. Onze buurlanden krijgen daarmee voorrang van leveranciers, waardoor de tekorten in Nederland alleen maar oplopen." Volgens de Nederlandse bank betaalt België vier procent minder voor generieke medicijnen dan het gemiddelde van Europa.
ABN Amro stelt voor de maximumprijzen in Nederland te verhogen naar het Europese gemiddelde. David Bolscher, sectoreconoom gezondheidszorg bij ABN, zegt tegen nieuwssite Euractiv dat een dergelijke maatregel de tekorten in Nederland zou helpen verlichten, omdat leveranciers dan meer bereid zouden zijn om hun medicijnen daar te verkopen.
"Maar zorgverzekeraars moeten ook stoppen of het preferentiebeleid aanpassen waarbij ze maar aan één leverancier aanbesteden. Het is belangrijk om meerdere leveranciers aan te houden voor het geval een leverancier tekorten ervaart", aldus Bolscher. "Het zou daarnaast verstandig kunnen zijn om een Europees beleid vast te stellen", voegde hij eraan toe.
Een woordvoerder van de Pharmaceutical Group of the European Union (PGEU), een organisatie die apothekers in de EU vertegenwoordigt, vertelde aan Euractiv dat ze geen bewijs hebben dat het verhogen van de maximumprijzen voor generieke geneesmiddelen zou helpen om de geneesmiddelentekorten te verlichten.
Nederlanders ervaren tekort
Uit een onderzoek van de Nederlandse apothekersorganisatie KNMP bleek dat vijf miljoen van de 13 miljoen Nederlanders die medicijnen gebruiken in 2023 de gevolgen van tekorten hebben ervaren.
Volgens de KNMP zijn er diverse redenen voor de tekorten. In 56 procent van de gevallen heeft de fabrikant geen specifieke oorzaak aangegeven. In andere situaties hebben distributie- en productieproblemen, evenals een toegenomen vraag, bijgedragen aan de tekorten. De branchevereniging merkt bovendien op dat Nederland vanwege de lage prijzen en het relatief kleine aantal inwoners niet als een aantrekkelijke markt wordt beschouwd door fabrikanten.