Een op de vijf medicijnen in Afrika vervalst of ondermaats
Volgens een grootschalig onderzoeksproject van de Universiteit van Bahir Dar in Ethiopië zou twintig procent van de medicijnen in Afrika vervalst zijn of niet voldoen aan de kwaliteitsnormen.
Voor het onderzoek werden 27 studies geanalyseerd die de afgelopen tien jaar zijn gepubliceerd, waarin verschillende medicijnen in landen van de Sub-Sahara zijn getest. Daaruit werden data van 7.508 medicijnmonsters gehaald. Daarvan bleken 1.639 monsters niet te voldoen aan ten minste een kwaliteitstest of bleek het te gaan om namaakmedicatie.
De onderzoekers zagen dat voornamelijk antibiotica, malariamiddelen en medicatie tegen parasieten ondermaats of vervalst waren. Ook veel bloeddrukverlagers voldeden niet aan de kwaliteitsnormen.
'Groot probleem volksgezondheid'
Claudia Martínez, hoofd onderzoek bij de Access to Medicine Foundation, een in Amsterdam gevestigde non-profitorganisatie, beschreef de bevinding als een groot probleem voor de volksgezondheid: 'Als patiënten medicijnen krijgen die niet aan de normen voldoen of ronduit vervalst zijn, kan dit leiden tot het falen van hun behandeling of zelfs tot vermijdbare sterfgevallen'.
Volgens vorig jaar gepubliceerde schattingen van het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding, zouden jaarlijks in landen van de Sub-Sahara bijna een half miljoen mensen sterven als gevolg van behandelingen met ondermaatse medicijnen.
Complexe toeleveringsketen
Volgens Martínez zijn de problemen onder andere toe te schrijven aan de complexe, inefficiënte en gefragmenteerde farmaceutische toeleveringsketens in veel Afrikaanse landen. Zo is de regio sterk afhankelijk van een beperkt aantal leveranciers en ontbreekt op sommige punten doeltreffend toezicht.
'Meerdere tussenpersonen zijn betrokken bij de distributie van medicijnen, waardoor vervalste, of producten van slechte kwaliteit, gemakkelijk kunnen infiltreren in de toeleveringsketen', zegt Martínez, die eraan toevoegt dat onmiddellijke actie noodzakelijk is.
'We moeten de toeleveringsketens op het hele continent versterken door de infrastructuur te verbeteren, de logistiek te verbeteren en betere bewakings- en controlesystemen te implementeren'.
De problematiek die Martínez aankaart wordt bevestigd door de WHO: 'Recente incidenten met vervuilde vloeibare orale geneesmiddelen hebben aangetoond dat we een gezamenlijke aanpak met meerdere belanghebbenden nodig hebben om niet-conforme en vervalste producten te voorkomen en op te sporen'.