Kom op tegen Kanker vraagt structurele financiering sociaal tolken
Kom op tegen Kanker vraagt de Vlaamse onderhandelaars om een structurele financiering voor sociaal tolken in ziekenhuizen en de eerstelijnszorg. Daarvoor moet jaarlijks een half miljoen euro vrijgemaakt worden.
De tolken zijn cruciaal om elke patiënt recht te geven op kwaliteitsvolle en veilige zorg, zegt Kom op tegen Kanker (KOTK). De vraag naar sociaal tolken bij zorgverleners is opgelopen tot zo'n 11.000 interventies per jaar. In 2020 werd de financiering voor sociaal tolken in de zorg afgeschaft. Dat brengt de patiëntenrechten, zoals het geïnformeerd instemmen met een behandeling, fors in gedrang, zegt KOTK.
De organisatie schat het aantal gesprekken in de somatische zorg waarbij het recht op terugbetaling zou gelden op maximaal 8.000 interventies per jaar. KOTK heeft vijf criteria uitgewerkt voor dit recht op terugbetaling. Op die manier is er en budget van zo'n 510.000 euro per jaar nodig voor sociaal tolken in de zorg.
Informele tolken
"De financiële drempel zorgt er vandaag voor dat zorgverleners een beroep moeten doen op informele tolken zoals - soms minderjarige - familieleden", zegt Els Meerbergen van KOTK.
"Zij vertalen de complexe medische info niet altijd correct of volledig. Zorgverleners zoeken hun heil dan weer in vertaalapps, die de nodige nuances niet kunnen meegeven. Dat creëert ruis op de communicatie tussen patiënt en zorgverlener en maakt dat patiëntenrechten niet gegarandeerd zijn."
Tolken zijn essentieel
"Het inzetten van sociaal tolken is vaak essentieel in situaties zoals een slechtnieuwsgesprek, de diagnosemededeling, het bespreken van een ingrijpende behandeling zoals chemotherapie of een gesprek over levenseindebeslissingen", zegt Christel Fontaine, medisch oncoloog UZ Brussel.
"In deze stressvolle situaties valt een patiënt vaak terug op zijn moedertaal, de taal van zijn emoties, en is het moeilijk om het gesprek volledig te volgen in het Nederlands. Als de zorgverlener de patiënt niet begrijpt, kan dit leiden tot foute diagnoses, extra onderzoeken, minder therapietrouw en stress bij de zorgverlener. Sociale tolken zijn levensnoodzakelijk voor onze anderstalige patiënten. Zonder hen brengen we de veiligheid van de zorg in het gedrang."
Uit een recent onderzoek van de Universiteit Gent in opdracht van KOTK blijkt dat ruim 8 op de 10 zorgverleners in de somatische zorg het belangrijk vinden om een sociaal tolk in te zetten om de klachten en informatie van de patiënt goed te begrijpen. Meer dan 7 op de 10 vinden het inzetten van een sociaal tolk heel belangrijk om te zorgen dat de behandeling goed wordt opgevolgd.
De oproep wordt gesteund door Christelijke Mutualiteiten, Dokters van de Wereld, Domus Medica, LEVL, Liberale Mutualiteit, Medimmigrant, Onafhankelijke Ziekenfondsen, Solidaris, Vlaams Instituut Gezond Leven, Vlaams Patiëntenplatform en Zorgnet-Icuro.