Het watertandend genot van een ijsje
"Ice Cream Party" (Modest Mouse, 2019)
Al vele jaren eet ik graag ijsjes en ijslollies. Laat dat hoorntje met twee bollen mokka maar aanrukken, of doe mij toch maar een drietraps Raket!
Het ijsjesland bij uitstek is IJsland. In tegenstelling tot in België, is het daar het hele jaar friscotijd. In het weekend gaan ze vaak met de kinderen naar een ijssalon om zich tegoed te doen aan een ijsje met alles erop en eraan.
In de pauze trakteerde ik mij in de IJslandse bioscoop meestal op een groene Raket-ijslollie. Jaren later ontdekte ik dat een IJslandse indie-band er een plaatje over gemaakt had, over die klassieke, groene ijslollies met het tipje omgeven met fondant chocolade. Daarenboven, een IJslandse vriendin en muzikante heeft de liedjes "Ice cream" (Ísinn) en "Ice Cream Drum Machine" op haar repertoire staan.
Het genot is het grootst als het ijsje op een hoorntje genuttigd wordt.
IJsjes hebben in de geneeskunde vooral een associatie met de amandeloperatie. Na het doorstane leed, word je verwend met allerlei ijsjes. Hoewel te gulzige kinderen, maar ook volwassenen, te maken kunnen krijgen met brain freeze, koude stimulus hoofdpijn of "ijsjeshoofdpijn" (Hulihan, Br Med J, 1997).
Met de zomerperiode voor de boeg, is het een uitgelezen moment om eens uit te zoeken hoe gezond het eten van ijsjes en co. is als dessert of tussendoortje. Ik ga op zoek naar The healing power of ice cream (Bernish, JAAPA, 2019). Is ijs meer dan alleen meer verfrissend en dorstlessend?
Het genot is het grootst als het ijsje op een hoorntje genuttigd wordt. Zo komen de smaak en de koude-ervaring optimaal tot hun recht: een likje ijs op de tong, daarna laten smelten tegen het verhemelte (Eccles et al., Appetite, 2013).
Roomijs is een emulsie van vet, water en suiker, met een smaakje. De vetdruppels, de luchtmoleculen en de ijskristallen vormen een colloïdaal systeem in een bevroren toestand. De productie, opslag en consumptie vereisen een precies beheer van velerlei technologische parameters.
Het is ultra-processed food, dat toch een groot aantal verschillende vitamines (A, B6, B12, C, D, E, K) bevat. Roomijs is rijk aan koolhydraten, vetten en eiwitten. Ook bevat het mineralen zoals calcium, kalium en fosfor.
De calorieën van de vetten en de toegevoegde suikers zouden kunnen leiden tot diabetes type 2 en cardiovasculaire gezondheidseffecten (Legassa, J Food Nutr Sci, 2020). Hoewel er ook studies zijn die een verlaagd risico op hart- en vaatlijden aantoonden (Harvard Thesis, 2019; https://dash.harvard.edu/handle/1/37925665). Gelukkig bevat een waterijsje maar 40 kcal!
Wat brengt de toekomst? "Functioneel voedsel" is voedsel dat zorgt voor de basale behoefte en de gezondheid positief beïnvloedt (Arslaner & Salik, Akademic Gida, 2020). IJs kan functioneel voedsel worden door de toevoeging van probiotica, prebiotica, synbiotica, essentiële en onverzadigde vetzuren, en natuurlijke anti-oxidanten (Patil et al., MOJ Food Processing & Technology, 2027; Legassa, J Food Nutr Sci, 2020; Mohammed et al., Journal of Food Process Engineering, 2022).
Er wordt dus - vaak door Italianen - gezocht naar ijsjes met minder vetten en suikers, zodat het ijsje als een gezond goedje beschouwd kan worden: low-calorie, low fat, low sugar and high fibre food (Genovese et al., Food Research Internat., 2022). Vetvervangers, suikervervangers, toevoegsel met bepaalde functionele ingrediënten (bijvoorbeeld danti-oxidanten, eiwitten en bioactieve peptiden, vezels, vitamines, mineralen en natuurlijke kleurstoffen) dragen daartoe bij.
Met mate een ijsje nuttigen past perfect in een gezond dieet.
"Lekker Likkie" (Snollebollekes, 2017)