Pediatrisch kinesitherapeut Hilde Van Waelvelde krijgt SKEPP-prijs
De Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale (SKEPP) heeft zaterdag 25 mei zijn jaarlijkse prijzen uitgereikt. Pediatrisch kinesitherapeute Hilde Van Waelvelde, professor-emeritus aan de UGent, werd bekroond voor haar kruistocht tegen de wildgroei aan coaches, therapeuten en bedrijfjes die via pseudowetenschappelijke manieren claimen te helpen met de ontwikkeling van jonge kinderen.
In een open brief, mee ondertekend door 70 collega's, stelde Van Waelvelde aan de kaak dat voor kinderen met ontwikkelings- en leerstoornissen behandelingen worden aangeboden waarvoor er geen bewijs van werkzaamheid bestaat. Bij behandelmethoden zoals Bodymap, BrainGym, Reflexintegratie Therapie (bvb. INPP) en Kritische Ontwikkelingsbegeleiding, worden motorische oefeningen gebruikt in de veronderstelling dat deze kunnen helpen om de hersenen te "herprogrammeren". Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat deze leer- en ontwikkelingsstoornissen verbeterd kunnen worden met de genoemde behandelmethoden, aldus de open brief.
"Deze methoden zijn veelal gebaseerd op verouderde en achterhaalde neurologische inzichten en verstrekken misleidende informatie over de oorzaken van leer- en ontwikkelingsstoornissen. Ze wekken de illusie dat kinderen hiervan genezen kunnen worden, wat tot grote teleurstelling kan leiden wanneer dat niet lukt. Daarom zien wij, als professionals op dit gebied, geen enkele reden om deze methoden te blijven gebruiken, promoten of onderwijzen."
Gepromoot op Ketnet
Het vermelde Bodymap werd aangeboden in 200 scholen en dagverblijven. Een Ketnet-programma promootte de methode zonder één kritische noot. "We merken dat verschillende hulpverleners en scholen deze methodes actief promoten, onder andere via websites en sociale media. Sommige van deze methodes worden zelfs geaccrediteerd onder andere binnen de kwaliteitszorg van de kinesitherapie. Pseudowetenschappelijke lezingen en trainingen worden aangeboden aan scholen, ouders, kinderdagverblijven en therapeuten. Verschillende scholen en ondersteuningsnetwerken besteden dan ook middelen aan training in deze methoden."
"Als gevolg hiervan stellen leerkrachten zonder enige (para)medische opleiding uitgebreide 'rapporten' op en bevelen ze bepaalde oefeningen aan die cruciaal zouden zijn voor de verdere ontwikkeling van het kind. Dit kan leiden tot onnodige ongerustheid bij ouders en in sommige gevallen tot gebrek aan doorverwijzing met laattijdige of gemiste andere diagnoses tot gevolg", schreef Van Waelvelde. De wetenschappelijke claims op de website van Bodymap bleken ondersteund door fictieve referenties die gegenereerd waren door AI.
Voor deze open brief ontving Van Waelvelde 'De Zesde Vijs', een prijs die wordt toegekend aan iemand die zich het voorbije jaar verdienstelijk heeft gemaakt in het verspreiden van objectieve kennis inzake pseudo-wetenschap en het paranormale.
Skeptische Put voor Servaas Bingé
SKEPP reikt de 'Skeptische Put' uit, een minder begerenswaardige prijs voor "iemand die zich uitzonderlijk onkritisch heeft opgesteld, en de verspreiding of popularisering van kennis en wetenschap totaal verkeerd heeft begrepen". De laureaat van dit jaar is Servaas Bingé. SKEPP omschrijft Bingé als "een arts die jammerlijk afdwaalde van het rechte pad van de evidence-based geneeskunde". Bingé promoot naast osteopathie, intermittent vasten en het ketogeen dieet ook een tiendaags eliminatiedieet dat als doel heeft om je lichaam te 'resetten'. Hij richtte ook een bedrijf op dat gepersonaliseerd gezondheidsadvies belooft op basis van een DNA-test, maar waarvan de wetenschappelijke onderbouwing afwezig is.
"Wat deze vlotte kerel een terechte laureaat maakt, is dat hij naast een hoop onzin ook heel wat correcte informatie verstrekt. Bingé gebruikt z'n geloofwaardigheid, wetenschappelijk en maatschappelijk mandaat als arts om pseudowetenschappelijke ideeën te verspreiden en te promoten, niet zelden met een commercieel oogmerk. Dat vinden wij een gevaarlijke combinatie, en daarom verdient Servaas Bingé dit jaar de Skeptische Put", aldus het juryverslag.