Vlaams Warmteactieplan start waakzaamheidsfase
Vandaag start de waakzaamheidsfase van het Vlaams Warmteactieplan. Tot en met 30 september volgt het Departement Zorg de voorspelde maximumtemperaturen en de gemeten ozonconcentraties op, zodat organisaties die werken met kwetsbare groepen zich tijdig kunnen voorbereiden op hittegolven.
Hoge temperaturen hebben lichamelijke en mentale gevolgen en leiden tot bijkomende ziektelast en extra sterfgevallen, met name bij kwetsbare groepen. Door de klimaatverandering zal het aantal dagen met overmatige hitte toenemen; in de daarbij horende warmere nachten kan het lichaam minder goed recupereren. Daarom vragen warmteperiodes de nodige aandacht en voorbereiding.
Het Departement Zorg stuurde een nieuwsbrief naar lokale besturen, thuiszorgdiensten, ouderenzorgvoorzieningen, kinderopvanginitiatieven, scholen en jeugdverenigingen die werken met kwetsbare groepen, met een oproep om nu al te starten met voorbereidingen op mogelijke warmteperiodes.
De waakzaamheidsfase van het Vlaams Warmteactieplan loopt van 15 mei tot 30 september 2023. Wanneer hoge temperaturen voorspeld worden, start tot 2 dagen op voorhand een waarschuwingsfase. De overheid stuurt dan een waarschuwingsmail uit.
"Sensibilisering is enorm belangrijk. De website warmedagen.be omvat een uitgebreid aanbod aan sensibiliserings- en ondersteuningsmateriaal voor organisaties die met kwetsbare groepen werken en heel wat tips en aanbevelingen over wat je kan doen om jezelf en anderen te beschermen tegen warmte."
"Daarnaast is het ook belangrijk om in te zetten om meer structurele acties zoals het inrichten van de (openbare) ruimte zodat plaatsen waar mensen wonen en verblijven overdag minder opwarmen en 's nachts beter afkoelen. Dat kan o.a. door meer en doordachter groen aan te planten en waterelementen te voorzien. We moeten er alles aan doen om iedereen zo goed mogelijk te beschermen tijdens de aankomende warmteperiodes", zegt Karine Moykens, secretaris-generaal van het Departement Zorg.
Hitte-impacttool
Een recente studie, uitgevoerd door het VITO en de Universiteit Hasselt, berekende dat er in de periode 2000-2019 gemiddeld 461 mensen per jaar extra overleden zijn door hitte. Rekening houdend met vergrijzing, aangroei van de bevolking en de verstedelijking zou het aantal extra overlijdens door hitte, bij een sterk veranderd klimaat, kunnen verzesvoudigen. Deze cijfers werden berekend tot op gemeenteniveau en ontsloten in een hitte-impacttool. Lokale besturen kunnen in deze tool de impact op hun eigen grondgebied bekijken.
Er werd ook een hittekwetsbaarheidskaart ontwikkeld om een lokale analyse te maken van de meest kwetsbare locaties waar zowel de blootstelling aan hitte hoog is in combinatie met verhoogde kwetsbaarheid voor hitte (hogere leeftijd, meer mensen in sociale kwetsbaarheid...). De medisch milieukundigen van de Vlaamse Logo's kunnen lokale besturen helpen bij het interpreteren en toepassen van deze informatie om lokale preventieve acties op te zetten en te onderbouwen. Vanaf 1 juni zal ook een filmpje online staan over het praktische gebruik van de hitte-impacttool en de hittekwetsbaarheidskaart.