(Gevreesde of gewenste) effecten van een gecombineerde pil op het bot en de huid
Prof. Mark Brincat, hoogleraar gynaecologie en verloskunde aan de Universiteit van Malta, gaf een presentatie over een onderwerp dat veel vrouwen aanbelangt: "Heeft een (gecombineerde) hormonale contraceptie heilzame of nefaste effecten op de huid en de beenderen?"
In feite zou je die vraag ook kunnen uitbreiden naar spieren en pezen, want al die weefsels hebben receptoren voor geslachtshormonen en kunnen dus door de pil worden beïnvloed.
Veel mensen weten dat bepaalde combinatiepillen acne en hirsutisme tegengaan, maar ze weten veel minder goed dat die pillen ook het risico op ovarium-, endometrium- en colonkanker verlagen.
Paradoxale effecten op het bot en de huid?
In een studie van Wreje et al. verlaagde de combinatie ethinyloestradiol 30 µg en desogestrel 150 µg de vorming van botmatrix bij jonge meisjes met gemiddeld 24-30% (naargelang van de gebruikte marker) en de botresorptie met 13%. In latere studies zoals die van Gargano et al. (2008) was dat effect minder uitgesproken, maar toch nog aantoonbaar met 20 µg ethinyloestradiol. Een gecombineerde contraceptie heeft klinisch veel meer impact in bepaalde patiëntengroepen zoals jonge sporters bij wie een amenorroe van hypothalamische origine, een sterke vermagering, overmatige lichaamsbeweging en een gebrekkige voeding negatieve invloed kunnen hebben op de piekbotmassa die ze bereiken. In cohortonderzoeken is vastgesteld dat de piekbotmassa die wordt verkregen tijdens de adolescentie en tot die een maximum bereikt (rond de leeftijd van 30 jaar), beter zou worden gevrijwaard bij inname van een laaggedoseerde pil (30-40 µg ethinyloestradiol) dan met een pil met een zeer lage hoeveelheid ethinyloestradiol (20 µg). Anderzijds weten we dat oestrogenen het bot beschermen na de menopauze.
Hansen et al. hebben in 2009 een studie gepubliceerd waarin ze aantonen dat orale gecombineerde contraceptie de collageensynthese significant vermindert. Of dat ook klinische repercussies heeft, is echter niet duidelijk. Bij gemenopauzeerde vrouwen is de situatie vergelijkbaar met het effect op het bot: het collageengehalte in de huid is hoger bij vrouwen die een hormonale substitutietherapie innemen. Waarschijnlijk belangrijker voor de somatische gezondheid, is de vaststelling dat de dikte van de media van de aorta en die van de tussenwervelschijven hoger is bij gemenopauzeerde vrouwen die een HST krijgen (Stevenson et al., 2023).