Hoogst aantal oproepen ooit voor Zelfmoordlijn 1813
In 2023 beantwoordden de vrijwilligers van de Zelfmoordlijn 1813 het hoogst aantal oproepen ooit. In 10 jaar tijd is het aantal oproepen meer dan verdubbeld.
Het Centrum ter Preventie van Zelfdoding (CPZ) heeft in 2023 in totaal 23.886 oproepen beantwoord, verdeeld over telefoon (18.511), chat (2.996) en e-mail (2.379). Van de mensen die de Zelfmoordlijn 1813 contacteren, denkt 90% concreet aan zelfdoding. Voor de helft van de oproepers is dat al langer dan een jaar.
Risicofactoren
Meestal ligt niet één oorzaak aan de basis van zelfdoding of zelfdodingsgedachten, maar gaat het om een samenspel van verschillende factoren. In 2023 was eenzaamheid de risicofactor die het vaakst werd vermeld (40,94%). Een groot percentage gaf aan zich onbegrepen te voelen (33,25%). Die cijfers liggen in lijn met die van vorige jaren.
Opvallend: het aantal bellers dat 'problemen op het werk of studie' vermeldt, is fors gestegen, van 2,9% in 2022 naar 10,21% in 2023. Het CPZ wil daarom het aanbod van vormingen op maat voor bedrijven uitbreiden, om ook daar sleutelfiguren de nodige kennis, attitudes en vaardigheden bij te brengen om aan suïcidepreventie te kunnen doen. Dit sluit aan bij het derde Vlaamse Actieplan Suïcidepreventie (VASIII).
Beantwoorders peilden ook naar beschermende factoren die het risico op zelfdoding verlagen. De factor 'raadpleegt hulpverlener' blijkt de grootste beschermende factor te zijn en steeg op een jaar tijd met bijna 10%, van 48,12% naar 56,89%.
Hulpverleners vinden de weg
Ook opvallend is dat meer en meer hulpverleners bij het CPZ advies inwinnen wanneer zij geconfronteerd worden met cliënten die aan zelfdoding denken, een poging ondernomen hebben of overlijden door zelfdoding, zegt co-directeur Eva Vande Gaer. In 2023 werd ASPHA, de Advieslijn Suïcidepreventie voor Huisartsen en Andere Hulpverleners, 392 keer gecontacteerd. Hulpverleners kunnen er via telefoon of mail terecht voor ondersteuning bij crisisoverbrugging, risico-inschatting en communicatie met suïcidale personen en hun omgeving.
Om aan het stijgende aantal oproepen te kunnen voldoen, organiseert het CPZ dit jaar acht opleidingen om nieuwe vrijwilligers te laten instromen en zoveel mogelijk mensen een luisterend oor te bieden of, indien nodig, door te verwijzen naar verdere hulp.
"Daarnaast blijven we inzetten op de vermaatschappelijking van de preventie, onder meer door lezingen voor een algemeen publiek te blijven geven, door samen te werken met universiteiten en hogescholen, door vormingen op maat van bedrijven aan te bieden en door onderzoek en samenwerkingen. Zo willen we het taboe op zelfdoding verkleinen, een antwoord helpen bieden op een van de meest complexe uitdagingen in onze samenleving en gaan we de gezondheidsdoelstelling aan die opgenomen werd in VASIII om het aantal zelfdodingen tegen 2030 met 10% te doen dalen tegenover het jaar 2020," zegt co-directeur Piet De Bruyn.
Wie met vragen zit over zelfdoding, kan contact opnemen met de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of surfen naar www.zelfmoord1813.be.