Uitstel gevraagd
De wachtposten van de provincies Vlaams-Brabant en Antwerpen vragen dat de invoering van de functionele samenwerkingsverbanden (FSV) wordt uitgesteld. In principe gaan de samenwerkingsverbanden op 1 januari 2025 van start.
Er is hierover al heel wat inkt gevloeid. Eerder schreef dokter Marc Amant een brief aan minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (zie artsenkrant.com, rubriek opinie & analyse). Daarop repliceerde deze uitvoerig (AK 2762). In november 2023 hernam de minister zijn betoog in een schrijven aan de huisartsenwachtposten. Begin januari volgde dan weer een repliek van de Antwerpse wachtposten. De wachtposten van de provincie Vlaams-Brabant hernemen dit, ze zitten volledig op dezelfde golflengte als hun Antwerpse collega's. Met dien verstande dat de situatie in Vlaams-Brabant - met Brussel, de faciliteitengemeenten en het huisartsentekort in de Vlaamse rand - het allemaal nog wat complexer maakt.
Een FSV verliest zes dagen ondersteuning, 45,6 uur
Juridische ondersteuning
Hoewel de minister het tegendeel beweert, vinden de Antwerpse en Vlaams-Brabantse wachtposten dat er te weinig overleg is geweest. In het beleidsplatform werden feedback en vragen van artsen met praktijkervaring niet beantwoord, zo luidt het. In tegenstelling tot wat de minister beweert werd het ontwerp-KB niet unaniem goedgekeurd door het werkveld, stellen ze.
Ook hebben ze bedenkingen bij de aangekondigde 'juridische ondersteuning' om een FSV op te richten. "De realisatie van FSV's vereist ook de omvorming of fusie van bestaande vzw's en hun statuten. Maar het is twijfelachtig dat de artsen-leden van de vzw dit zullen goedkeuren aangezien de budgetten momenteel ontoereikend zijn en de FSV als een achteruitgang wordt beschouwd voor zowel artsen, patiënten als personeel."
Bescheiden vergoeding
Antwerpen en Vlaams-Brabant stellen vast dat een verhoging van de beschikbaarheidshonoraria van 7 naar 15 euro voor de vrijdag- en zaterdagnacht niet zal volstaan om artsen te motiveren nachtwerk te verrichten.
"Huisartsen die in het weekend dagdiensten doen zijn solidair en dragen een deel van hun honoraria over aan artsen die nachtdiensten doen. Dat leidt tot een bescheiden vergoeding van 20 à 50 euro/uur voor de artsen van wacht", schrijven ze. "Het is daarom aangewezen de beschikbaarheidsvergoeding aan te passen voor alle nachten. Een rechtvaardige vergoeding spoort artsen aan om nachtwerk te blijven verrichten."
Bezuinigingen
Verder vrezen de huisartsenwachtposten en kringen dat de overheid wil bezuinigingen, ook al beweert minister Vandenbroucke het tegendeel. Volgens Vandenbroucke volstaat een budget van 49,5 miljoen maar volgens de berekeningen van de wachtposten is een totaalbedrag van 56,5 miljoen noodzakelijk.
En er wordt ook stevig bezuinigd op de budgetten voor onthaal en chauffeurs op het niveau van de Functionele Samenwerkingsverbanden. Een FSV verliest zes dagen ondersteuning, 45,6 uur. En de lonen van onthaal en administratie zijn enkel geïndexeerd, de anciënniteitsaanpassingen niet.
De artsen maken zich ook zorgen over de toegankelijkheid van de zorg 's nachts. En het systeem ontlast de huisartsen niet want "uit de ervaringen in grotere wachtposten blijkt dat wachten moeten presteren in een FSV niet automatisch betekent dat artsen minder wachten zullen hebben", aldus Antwerpen en Vlaams-Brabant.