Zes op de tien landen wereldwijd betalen basiskankerbehandelingen niet terug
Het is een van de conclusies uit Cancer Today, het rapport van de Wereldgezondheidszorganisatie (WHO) over de incidentie en impact van kanker in 115 landen.
Donderdag 1 februari, in aanloop van Wereldkankerdag op 4 februari, publiceerde het kankercentrum van de Wereldgezondheidsorganisatie, het International Agency for Research on Cancer (IARC), 'factsheets' over de kankerlast wereldwijd.
Daarop zijn de meest recente (2022) incidentie-, mortaliteits- en prevalentiecijfers te zien van kanker in 115 landen, aangeleverd door nationale kankerregistratiecentra. Al waarschuwt de WHO voor de kwaliteit van deze data, vooral dan in lage- en middeninkomenslanden.
Toename van 77 procent
In 2022 waren er naar schatting 20 miljoen nieuwe gevallen van kanker. De WHO voorspelt dat er tegen 2050 meer dan 35 miljoen nieuwe kankergevallen zullen zijn, dat is een stijging van 77% ten opzichte van 2022.
Voor verklarende factoren kijkt de WHO naar de vergrijzing en groei van de bevolking, en blootstelling aan risicofactoren als tabak, alcohol, obesitas en luchtvervuiling.
In absolute aantallen zullen landen met een hoog HDI (Human Development Index, een index gebruikt door de Verenigde Naties om een vergelijking te maken tussen de ontwikkeling van landen) de grootste toename van kankergevallen kennen - met een extra voorspelling van 4,8 miljoen nieuwe gevallen in 2050 vergeleken met de schattingen van 2022. Proportioneel is de toename van de incidentie is echter het opvallendst in landen met een laag HDI (toename van 142%) en in landen met een gemiddeld HDI (toename van 99%).
Borstkanker
"Het effect van deze toename zal niet gelijkmatig worden gevoeld in landen met verschillende HDI-niveaus", merkt de WHO op. De Human Development Index (HDI) is een index gebruikt door de Verenigde Naties om een vergelijking te maken tussen de ontwikkeling van landen. "De landen met de minste middelen om kanker te behandelen, zullen het zwaarst worden getroffen door de wereldwijde kankerlast."
Die ongelijkheden zijn nu al opvallend zichtbaar. De WHO geeft het voorbeeld van borstkanker. In landen met een zeer hoge HDI krijgt 1 op de 12 vrouwen in haar leven de diagnose borstkanker en sterft een op de 71 vrouwen eraan. In landen met een lage HDI daarentegen wordt slechts bij een op de 27 vrouwen in haar leven borstkanker vastgesteld maar sterft een op de 48 vrouwen eraan.
Politieke wil
De organisatie wijst er overigens op dat er niet alleen verschillen bestaan in kankeruitkomsten tussen hoge en lage inkomensregio's maar ook tussen landen onderling. "Overheden beschikken over tools om kankerzorg te prioriteren, en om betaalbare, kwaliteitsvolle zorg te voorzien", aldus dr. Cary Adams, hoofd van de Union for International Cancer Control, een internationaal actieorgaan tegen kanker. "Dit gaat niet alleen over middelen maar ook over politieke wil."
En België?
Uit de gegevens van 185 landen waarover het IARC beschikte blijkt dat tien soorten kanker in 2022 wereldwijd goed zijn voor ongeveer twee derde van alle nieuwe gevallen en sterfgevallen.
Long was wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker, gevolgd door borstkanker, darmkanker, prostaatkanker en maagkanker. Dat longkanker de meest voorkomende vorm van kanker is, houdt waarschijnlijk verband met het aanhoudende tabaksgebruik in Azië, redeneert het IARC. In België komen borstkanker, prostaatkanker en longkanker het vaakst voor, zo leren de factsheets.
Overlijden doen mensen het vaakst aan longkanker, darmkanker, leverkanker, borstkanker en maagkanker. In België is die volgorde longkanker, darmkanker en borstkanker.
Nog volgens de cijfers hebben Belgen 31 procent kans om kanker te ontwikkelen voor hun 75ste, en bijna tien procent kans om er voor hun 75ste aan te overlijden.