Geen duidelijk verband tussen wonen dichtbij windturbines en gezondheidseffecten
Huisartsen stellen niet vaker acute of chronische gezondheidsproblemen vast bij mensen die kortbij windturbines wonen dan bij mensen die verder uit de buurt wonen. Dat blijkt uit een Nederlands onderzoek tussen 2012 en 2021 bij omwonenden van windturbines.
Er bestaan vragen over de gezondheidseffecten van het wonen nabij windturbines, niet in het minst bij omwonenden zelf.
Nederlandse onderzoekers gingen na welke klachten, symptomen en aandoeningen huisartsen gedurende een periode van tien jaar (2012-2021) registreerden bij mensen die in een straal van 500, 1000 en 2000 meter wonen van windturbines. Ze baseerden zich hiervoor op gegevens aangeleverd door huisartsenpraktijken.
Spanningshoofdpijn
Wat blijkt? Over de jaren heen vonden de onderzoekers geen consistent verband tussen het wonen in de buurt van windturbines en de bijbehorende geluidniveaus en de aantallen en soorten gezondheidsproblemen die huisartsen vaststellen.
Bij mensen die dichter bij windturbines wonen wijzen de resultaten in de latere jaren van de onderzoeksperiode wel op een toename van symptomen als spanningshoofdpijn, depressief gevoel en problemen met de buurt of woning. De onderzoekers wijzen er echter op dat het aantal mensen in deze categorieën klein is en de resultaten niet statistisch significant zijn.
Op basis van de gegevens van huisartsen stelden de auteurs wel een significant verband vast tussen geluidniveaus boven de 42 decibel en het gebruik van door de huisarts voorgeschreven pijnstillers tussen 2019 tot 2021. Maar ook hier gaat het om een beperkt aantal mensen, klinkt het.
Geen causale verbanden
De auteurs beklemtonen dat er geen causale verbanden kunnen vastgesteld worden. Het doel was om voor het eerst in Nederland na te gaan of huisartsen klachten edm. vaststellen gerelateerd aan het wonen in nabijheid van windturbines.
Hun studie bevat weliswaar enkele belangrijke nuances, zo stellen de auteurs. Zo gebruikten ze gegevens van huisartsen, wat de kans op bias kleiner maakt dan bij bv. zelfrapportage. Daarmee toont dit onderzoek resultaten aan die in andere landen - waar niet iedereen verplicht is geregistreerd bij een huisartspraktijk - niet kunnen worden gevonden. Ook de grote steekproef en lange onderzoeksperiode noemen ze een troef.
Het onderzoek heeft echter ook beperkingen. Het aantal mensen dat daadwerkelijk dicht in de buurt van windturbines woont, is beperkt.
Daarnaast waren gegevens over de geluidniveaus van de windturbines niet altijd beschikbaar. Omwille van privacy- en haalbaarheidsoverwegingen gebeurden berekeningen op basis postcodegebieden en niet op individueel adresniveau.
Zelfrapportage en gegevens van huisartsen
Gezien het aantal (woon)locaties met windturbines internationaal blijft toenemen, raden de auteurs aan om het mogelijke verband met gezondheidsproblemen te blijven monitoren. Dat blijkt goed te kunnen aan de hand van de gegevens die huisartsen registreren, zo concluderen ze. Om beter begrip te krijgen van achterliggende mechanismen is een combinatie van zelfgerapporteerde als objectieve/geregistreerde gegevens van huisartsen aangewezen.