Borstkankerscreening: een uitnodiging voor een geplande afspraak werkt beter
Vrouwen uitnodigen voor een screeningsmammografie op een vaste plaats, datum en uur werkt beter dan om ze te vragen zelf een afspraak te maken. Dat blijkt uit een onderzoek van het Centrum voor Kankeropsporing. Donderdag 14 december presenteerde Vlaams WVG-minister Hilde Crevits (CD&V) de nieuwste resultaten van het Vlaamse bevolkingsonderzoek voor de pers.
In het onderzoek van de CvKO dat in de European Journal of Public Health verscheen, werden 4.798 vrouwen uitgenodigd voor een screeningsmammografie - als onderdeel van het Vlaams bevolkingsonderzoek. De helft kreeg een brief (met een voorschrift) om zelf een afspraak te maken voor de mammografie. De andere helft kreeg een uitnodiging voor een geplande afspraak.
De laatste groep kon de afspraak laten verplaatsen of annuleren. Maar in ieder geval bleek dat de laatste groep tweemaal vaker op de uitnodiging inging dan de eerste.
De vrouwen in het onderzoek vielen nog uiteen in drie groepen. De eerste groep waren vrouwen die werden uitgenodigd naar een mammobiel en die op eerdere uitnodigingen voor het bevolkingsonderzoek borstkanker nog nooit waren ingegaan. De tweede groep waren ook vrouwen die eerdere uitnodigingen steeds in de wind hadden geslagen, en nu werden uitgenodigd naar een eenheid voor mammografie. De derde groep werd tevens uitgenodigd naar een eenheid mammografie en ging al op eerdere uitnodigingen in, maar onregelmatig.
Elk van de drie groepen werden volgens willekeur dan nog verder ingedeeld: een aantal dat een uitnodiging kreeg voor een vaste afspraak, en een aantal dat gevraagd werd zelf een afspraak te maken.
De groep die werd uitgenodigd naar de mammobiel ging 2,3 keer vaker in op de uitnodiging als die een geplande afspraak betrof. De twee andere groepen die werden uitgenodigd naar een eenheid mammografie, of ze nu eerder al ooit hadden deelgenomen of niet, gingen telkens 1,8 keer vaker in op een uitnodiging mét afspraak dan op een open uitnodiging. Het verschil tussen de mammobielgroep en de twee andere was overigens statistisch niet significant.
Maar het is duidelijk: de beste strategie voor het bevolkingsonderzoek borstanker is om de doelgroep uit te nodigen voor een geplande afspraak. Vrouwen die al een open uitnodiging hadden ontvangen voor het bevolkingsonderzoek en daar niet op waren ingegaan, kregen vooralsnog een uitnodiging met geplande afspraak.
Vlaams minister van Volksgezondheid, Welzijn en Gezin, Hilde Crevits presenteerde deze week de meest recente resultaten van de gratis screening op borst-, dikkedarm- en baarmoederhalskanker. Nog een te grote groep gaat niet op de uitnodiging in. Een kwart van de doelgroep is nooit gescreend op darmkanker, 12% nooit op cervixkanker en 14% liet nog nooit een mammografie uitvoeren.
"Dit moet beter", vindt Crevits. Vroegtijdige opsporing van deze kwaadaardige aandoeningen vergroot de kans op genezing aanzienlijk. "Het is daarom cruciaal dat we blijven inzetten op de groep die zich nog nooit liet screenen. We doen dat onder andere door de massamediacampagne BLABLABLA, betere ondersteuning en verspreiding via de huisartsen en heel lokale, wijkgerichte acties die meer kwetsbare mensen rechtstreeks gaan aanspreken."
De huisarts krijgt middelen aangereikt zodat hij zich op de hoogte kan houden van deelname aan screening, het resultaat en de follow-up. De resultaten van de screening op cervix- en op darmkanker zullen voortaan als laboratoriumresultaat in het EMD terechtkomen. Zo kan de huisarts ook de deelname aan het screeningsprogramma beoordelen. Minister Crevits roept huisartsen op om hierover met hun patiënten het gesprek aan te gaan.
Een infosheet met de voornaamste indicatoren van het bevolkingsonderzoek in het jaar 2022 kunt u hier downloaden.