Psychiaters lanceren manifest voor Europese verkiezingen
Begin juni 2024 vinden er Europese verkiezingen plaats. De European Psychiatric Association wil met een manifest de prioriteiten voor geestelijke gezondheidszorg op de agenda zetten.
De EPA presenteerde het manifest op het EPA 40th Anniversary Event dat op 6 december in het Europees Parlement plaatsvond.
Belangrijke impact
Psychiatrische en neurologische aandoeningen staan in voor een substantieel deel van de last die ziekten veroorzaken. Volgens een analyse van honderden epidemiologische studies die tussen 1990 en 2010 werden uitgevoerd, krijgen 165 miljoen van de 510 miljoen Europeanen te maken met minstens één psychisch aandoening.
Naar schatting zijn psychische en neurologische aandoeningen verantwoordelijk voor 26,6% van de ziektelast in de bevolking, uitgedrukt in DALY (disability-adjusted life year). Voor vrouwen is het aandeel hoger dan voor mannen.
Verder onderzoek naar de werkelijke prevalentie en de evolutie doorheen de tijd blijft nodig. Uit de recente covidcrisis zijn nog toegenomen behoeften naar voren gekomen.
Prioriteiten voor de komende jaren
Technologische ontwikkelingen hebben de inzichten in de oorzaken en onderliggende mechanismen van psychische stoornissen in sterke mate vergroot. Psychiatrische behandelingen zijn even effectief gebleken als andere therapieën in de geneeskunde.
Binnen deze context legt de EPA vijf prioriteiten vast voor de komende jaren binnen de Europese Unie.
- Lidstaten moeten psychische zorg op een meer gestandaardiseerde wijze aanbieden. Ze moeten hiertoe de opleiding en de training verbeteren en harmoniseren, in de pyschiatrie en voor gezondheidsprofessionals die zowel rechtstreeks als zijdelings instaan voor geestelijke gezondheidszorg.
- Europa moet de werkomstandigheden in de geestelijke gezondheidszorg verbeteren en de workforce-tekorten aanpakken. Onderzoek is nodig naar werkmodellen, aangepaste rolverdeling en multidisciplinaire samenwerking en uitwisseling.
- De Europese Unie moet ethische standaards promoten en de mensenrechten binnen de geestelijke gezondheidszorg bewaken. Er is werk aan de toegang tot psychische zorg en aan preventie. Campagnes moeten psychische problemen destigmatiseren en bespreekbaar maken.
- Nieuwe ontwikkelingen vragen nieuwe antwoorden. Digitalisering en de ontwikkeling van AI biedt nieuwe mogelijkheden voor de psychische zorg, die moet kunnen inspelen op actuele crisissen: klimaatverandering, urbanisatie, migratie... - en met name op het effect die deze hebben op jonge mensen. De EPA vraagt aandacht voor preparedness en de heropbouw van de GGZ in Oekraïne.
- Het beleid moet onderzoek in de psychische volksgezondheid en in preventie stimuleren, en daarvoor middelen vrijmaken. Het moet een health-in-all-policies-aanpak voor mentale gezondheid ontwikkelen. In het verlengde van de nieuwe Europese regelgeving voor geneesmiddelen moeten alle mensen met psychische en neurologische aandoeningen op billijke wijze toegang krijgen tot nieuwe farmacologische en 'biologische' behandelingen.
Tijdens het event Psychiatry and mental health in Europe: what next?in het Europese Parlement kwamen verschillende sprekers aan bod - het geheel werd geleid door professor Geert Dom in zijn huidige rol van EPA-voorzitter.