Samen beslissen met arts gebeurt niet meer dan vijf jaar geleden
In vergelijking met vijf jaar geleden ervaren patiënten niet dat ze vaker samen beslissen met hun arts. Dat blijkt uit een onderzoek van Nivel bij 824 Nederlanders.
De Transparantiemonitor van Nivel onderzoekt de beschikbaarheid en bruikbaarheid van informatie over behandelingen en zorgverleners in Nederland. Sinds 2018 wordt het onderzoek elk jaar herhaald. De meest recente versie dateert van maart 2023. Zo'n 1.500 Nederlanders kregen een vragenlijst opgestuurd. Van hen vulden 824 de vragenlijst in, wat overeenkomt met een respons van 55%.
Een deelstudie bekijkt in welke mate patiënten en artsen samen beslissen bij het kiezen voor een behandeling en of daarbij keuze-informatie wordt gebruikt. De onderzoekers gebruikten daarvoor negen stellingen uit de "the 9-item Shared Decision Making Questionnaire" (SDM-Q-9).
Na analyse van de meest recente resultaten (monitor 2023) stellen de auteurs vast dat patiënten weinig tot geen verandering opmerken in de mate waarin ze samen met de arts beslissen over hun zorg in de periode tussen 2018 en 2023.
Vervolgafspraak en helpen begrijpen van informatie
In 2023 geeft de helft van de patiënten aan dat de arts met hen een afspraak maakt over het vervolg van hun behandeling (56%). Daarnaast merkt meer dan de helft van de patiënten dat de arts hen helpt om alle informatie te begrijpen (64%).
Patiënten zien dan weer minder vaak dat de arts van hen precies wil weten hoe zij betrokken willen worden bij het nemen van een beslissing over hun behandeling (37%). Ook vinden patiënten dat de arts de verschillende opties niet grondig samen met hen afweegt (37%).
Deze ervaringen van patiënten zijn in de afgelopen vijf jaar niet veel veranderd, aldus de onderzoekers van Nivel, ondanks campagnes in Nederland om patiënten en zorgverleners te informeren over samen beslissen, de publicatie van toegankelijke keuzekaarten op het bekende thuisarts.nl...
Volgens de onderzoekers bevestigen andere, internationale studies de conclusie dat patiënten nog geen toename ervaren in de mate van samen beslissen. "Dit roept de vraag op of meer inspanningen tot de gewenste mate van samen beslissen leiden of dat men tegen grenzen aanloopt."
Gebruik van uitkomstinformatie en keuzehulpen
Uit de resultaten van de Nivel transparantiemonitor 2023 blijkt wel dat samen beslissen door gerichte ondersteuning kan worden verbeterd. Zo stellen de onderzoekers vast dat patiënten meer 'samen beslissen' ervaren als zij:
- gebruik maakten van uitkomstinformatie om een behandelkeuze te maken; een op de vijf patiënten maakte gebruik van deze informatie
- naast een arts een verpleegkundig hen hielp bij het maken van de keuze voor een behandeling; bij een op de zeven patiënten hielp een verpleegkundige
- de consulttijd als voldoende ervaren; bij vier op de vijf patiënten was dit het geval.