Internationaal consortium bindt strijd met malaria aan
Een snelle behandeling van malaria is letterlijk van levensbelang. In Afrika is het echter quasi onmogelijk om in sommige afgelegen gebieden patiënten snel te bereiken. Daarom zoekt een nieuw opgericht consortium, SEMA ReACT gecoördineerd door de Universiteit Antwerpen, nu naar efficiënte methodes om tijd te winnen.
Naar schatting vielen er in 2021 wereldwijd 619.000 malariadoden. Het Afrikaanse continent is goed voor 95% van alle malariagevallen en 96% van de sterfgevallen wereldwijd. Bijna 80% van alle malariadoden in Afrika zijn kinderen onder de vijf jaar. Nigeria, Congo, Oeganda en Mozambique tekenen voor bijna de helft van alle gevallen wereldwijd.
Tijd winnen
Dat de ziekte in Afrika zo dodelijk is, heeft er ook mee te maken dat een onbehandelde malariabesmetting al binnen 24 uur na de symptomen levensbedreigend kan zijn.
De harde realiteit is evenwel dat het dichtstbijzijnde ziekenhuis in sommige landelijke gebieden in Afrika vaak op zes uur rijden ligt. Voor zieke kinderen die geen medicijnen kunnen slikken kan met rectale capsules met artesunaat wel kostbare tijd gewonnen worden.
Geen richtlijnen
Soms is de tocht naar het ziekenhuis echter geen optie. Omdat het transport ontbreekt, door overstromingen, slechte infrastructuur enz. Dit terwijl onderzoek aantoont dat de vooruitzichten na een behandeling met artesunaat zonder vervolgbehandeling slecht zijn.
Voor de gevallen waarbij patiënten niet tijdig naar een zorginstelling kunnen, zijn er echter nauwelijks richtlijnen voor eerstelijnswerkers.
Internationale samenwerking
Een nieuw Afrikaans-Europees consortium, met name SEMA ReACT -wat voluit staat voor SEvere MAlaria treatment with Rectal artesunate and Artemisinin-based Combination Therapy (in remote settings)- wil daarin nu verandering brengen.
SEMA ReACT wordt gefinancierd door het European & Developing Countries Clinical Trials Partnership (EDCTP) en het Zwitserse staatssecretariaat voor onderwijs, onderzoek en innovatie (SERI). Het onderzoekscentrum voor Tropische Geneeskunde in Zambia heeft de wetenschappelijke leiding en het Instituut voor Globale Gezondheid (IGH) van de Universiteit Antwerpen doet het beheer en de coördinatie. De sociaalwetenschappelijke component staat onder leiding van de Universiteit van Kinshasa (DR Congo). Het Nationaal Instituut voor Medisch Onderzoek in Tanzania zorgt voor de moleculaire analyse en Medicines for Malaria Venture overziet de communicatie en verspreiding van de onderzoeksresultaten.
Het Nationaal centrum voor de uitroeiing van malaria in Zambia en de nationale programma's voor malariabestrijding in Congo en Tanzania zullen gezondheidswerkers klaarstomen en de logistiek verzorgen in de districten waar het onderzoek uitgevoerd wordt.
Nieuwe benadering
SEMA ReACT start nu een grootschalige studie op om de initiële zorg voor patiënten met ernstige malaria te optimaliseren. Onder meer zoekt het internationale consortium naar een nieuwe benadering indien tijdig vervoer naar een ziekenhuis niet kan.
In een eerste fase gaat men in lokale leefgemeenschappen artesunaat toedienen en de patiënten zodra ze voldoende hersteld zijn orale combinatietherapieën met artemsinine opstarten. www.severemalaria.org