Elektronische sigaretten, een nieuwe uitdaging
Niet-rokers, die een elektronische sigaret gebruiken (recreatief dampen), is een vrij nieuw fenomeen, maar hun aantal neemt snel toe, vooral bij jongeren (preadolescenten en adolescenten). Zij zijn het doelwit van de marketingbureaus, die meester zijn in het creëren van nieuwe 'behoeften'.
Tot nog toe is vooral gekeken naar de invloed van de e-sigaret op de lichamelijke gezondheid en vooral naar de invloed ervan op het ademhalingsapparaat. Een Canadese groep heeft bijvoorbeeld aangetoond dat mensen die dampen, gemakkelijker astma-aanvallen krijgen.
Op het congres van de ERS 2023 heeft die groep de resultaten gepresenteerd over de correlatie tussen dampen, de geestelijke gezondheid en de levenskwaliteit van jongeren. Ze zijn daarvoor uitgegaan van de gegevens van de Canadian Health Measures Surveys, een reeks enquêtes uitgevoerd in een representatief staal van de Canadese bevolking. De studie is uitgevoerd bij 905 mensen van 15 tot 30 jaar, van wie er 115 (12,7%) hadden aangegeven dat ze de e-sigaret gebruikten.
Jongeren die dampten, namen meer lichaamsbeweging (OR 2,19; 95% BI: 1,14-4,20), maar hadden naar eigen zeggen ook meer last van extreme chronische stress (OR 2,68; 95% BI: 1,45-4,92). Ter herinnering, klinische stress veroorzaakt oxidatieve stress op cellulair niveau en een pro-inflammatoire toestand in het hele lichaam. Die twee verschijnselen verhogen het risico op ontwikkeling van chronische ziekten zoals astma, diabetes en hart- en vaataandoeningen sterk.
De levenskwaliteit was veeleer minder goed bij jongeren die dampten, maar de verschillen waren niet statistisch significant.
Dat zijn zeer belangrijke bevindingen, aldus dr. Teresa To bij de presentatie van de resultaten. "Chronische stress kan geestelijke gezondheidsproblemen veroorzaken zoals angst en depressie. Jongeren met chronische stress moeten van meet af aan worden ondersteund in de hoop dat ze zich niet zullen laten verleiden tot ongezonde gedragingen zoals dampen en roken. Dampen is niet effectief tegen stress, maar stress en angst kunnen meer zin geven om te dampen en kunnen het moeilijker maken te stoppen met roken."
Een correlatie wijst echter niet per se op een oorzakelijk verband. In deze studie is het niet duidelijk of stress heeft geleid tot meer dampen dan wel of dampen de stresserende ervaringen heeft verhoogd. Of heeft een andere factor geleid tot zowel meer stress als meer dampen? De vorsers hebben wel rekening gehouden met andere factoren, waarvan bekend is dat ze invloed hebben op stress, zoals het inkomen, het alcoholgebruik en gezondheidsproblemen zoals astma en diabetes.
De epidemie van dampen bij preadolescenten en adolescenten is van die aard dat we de langetermijneffecten ervan op de gezondheid van jongeren grondiger moeten onderzoeken. Maar om het dampen tegen te gaan, moeten we de jongeren informatie geven over de schadelijke effecten van de e-sigaret en moeten we ze steun geven die ze nodig hebben.
Dr. Jean-Claude Lemaire naar de presentatie van Teresa To. ERS 2023