"Decentrale gezondheidszorg leidt tot meer efficiëntie"
Vergrijzing en technologische ontwikkelingen zetten het budget voor gezondheidszorg onder druk en dreigen de solidaire toegankelijkheid te ondermijnen. Om dit te voorkomen lanceert dokter Karel Vermeyen een hervormingsvoorstel met een decentraal georganiseerde gezondheidszorg en een volledig gesplitste financiering naar de gemeenschappen toe.
In een vrije tribune op de website van het Vlaams Artsenverbond (VAV) pakt dokter Karel Vermeyen uit met een verregaand hervormingsvoorstel. Vermeyen is voormalig waarnemend diensthoofd anesthesie van het UZA en werkte op diverse kabinetten. Hij spreekt ook op het congres dat het VAV op 14 oktober organiseert over de communautarisering van de gezondheidszorg (zie www.vlaamsartsenverbond.org).
In het opiniestuk stelt hij vast dat de eigen bijdragen nu al 23% van het gezondheidszorgbudget uitmaken. Om de solidariteit te behouden, is dus meer efficiëntie nodig, redeneert Vermeyen.
Efficiëntieverlies
"Suboptimale zorgkwaliteit, een onevenwichtig ziekenhuisaanbod, regionale praktijkverschillen en trage overleg- en beslissingsprocessen door een ingewikkelde staatsstructuur zorgen voor efficiëntieverlies," aldus de arts. Daarbij komt dat België veel geld uitgeeft aan gezondheidszorg terwijl daar globaal slechts een gemiddeld resultaat tegenover staat.
Tussen noord en zuid zijn er niet alleen accent- maar ook performantieverschillen. "In Wallonië en Brussel ligt de sterfte vermijdbaar door primaire preventie en door betere organisatie van de gezondheidszorg (secundaire preventie en behandeling) beduidend hoger dan in Vlaanderen. Ook in Europees perspectief scoren Wallonië en Brussel zwak," aldus dokter Vermeyen.
Preventie
Daarbij de vaststelling dat Vlaanderen meer inzet op preventie dan Franstalig België. "Dat kan leiden tot minder curatieve uitgaven waardoor ruimte kan gecreëerd worden om de financiële uitdagingen op te vangen", zegt hij. Ook ligt de werkzaamheidsgraad in Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beduidend lager dan in Vlaanderen. Dat bedreigt evenzeer de financiering van de sociale zekerheid. "Solidariteit," aldus Vermeyen, "steunt op een maatschappelijk draagvlak. Dit draagvlak kan bedreigd worden door verschillen in performantie en onvoldoende transparantie. De transparantie en de performantie van onderpresterende regio's verbeteren, komt de solidariteit dus ten goede."
Onderhandelde solidariteit
Daarom stelt hij voor de reële Sociale Zekerheidsbijdragen van elke gemeenschap toe te wijzen aan die gemeenschap. Dit budget wordt aangevuld met onderhandelde solidariteit binnen een afgesproken tijdskader. "Zodoende vervangen we niet-transparante transfers door een aangepast solidariteitsmechanisme en kunnen minder performante regio's geactiveerd worden."
Elke gemeenschap beschikt over een eigen SZ-deelbudget, aangevuld met een voorwaardelijke en transparante solidariteit gebaseerd op afgesproken doelstellingen en met een tijdsperspectief. Tot een bepaalde gemeenschap behoort men op basis van de woonplaats en in Brussel via de inschrijving bij het ziekenfonds.
Federale regelgeving
Voor Vermeyen moet de uitbouw van de eerste lijn en de gezondheidsberoepen maximaal gedecentraliseerd worden. In de tweede en derde lijn worden budgetten gesplitst en de bestaande bevoegdheidsverdelingen behouden. Regelgeving en normering blijft federaal aangestuurd om een te grote divergentie in de uitbouw van het zorgaanbod te vermijden. Dat zou immers een interregionale mobiliteit en ongelijkheden in toegankelijkheid tot gevolg kunnen hebben.
Het hervormingsvoorstel voorziet voor de hele gezondheidszorg in een volledig gesplitste financiering naar de gemeenschappen toe, aldus Vermeyen die verwijst naar de vele internationale ervaringen met een decentraal georganiseerde gezondheidszorg. Het is dus mogelijk.