Bruine Brusselse ratten: een knagend probleem
De Brusselse ratten waren de laatste weken weer volop in het nieuws.
Eerst kwamen er video's gefilmd door de bajesklanten van de gevangenis van Sint-Gillis naar buiten. In het vuil krioelende knaagdieren speelden daarin de hoofdrol. Daarna kwamen de knaagdieren weer om het hoekje kijken in het Zuidstation van de NMBS.
Trouwens, Wist je dat de vrouwelijke rat gemakkelijk 100 nakomelingen per jaar grootbrengt?
Maar mensen houden niet van ratten. Nochtans zijn ratten 'synantropische' knaagdieren: ze hebben altijd in de nabijheid van de mens geleefd. Zonder ratten, geen mensen, en vice versa. In een wat ouder onderzoek waarbij mensen de keuze hadden uit 14 dieren, bleek dat de rat het minst populaire dier was. Misschien heeft dit te maken met de associatie van ratten met vuiligheid, vernieling en ziektes zoals de pest of rabiës.
Meer dan 200 pathogene micro-organismen werden geïdentificeerd bij ratten! Ratten kunnen dragers of reservoirs zijn van een hele resem pathogene organismen.
Ze zijn daarenboven vaak dragers van luizen, vliegen en maden, larven, teken, vlooien en mijten, die op hun beurt humane pathogenen kunnen overbrengen. Een aantal ziektes die verspreid worden door ratten zijn van belang voor de volksgezondheid (bv. de meldingsplicht van leptospirose, ziekte van Weil of ook wel dé rattenziekte genoemd).
Een rattenplaag, meestal met de bruine of rioolrat (Rattus norvegicus), ontstaat door menselijk gedrag en gewoontes
Hoewel de meeste mensen dus niet van ratten houden, is vrij recent de rat als huisdier populair geworden. Dit kan allicht verklaard worden door de aanwezigheid van Rons rat met de naam Scabbers uit de Harry Potter films, of chef-kok rat Remy in Disney's Ratatouille. Daarvoor hadden we al kennisgemaakt met Basil the rat van Manuel in Fawlty Towers.
Maar ratten worden echter, ondanks bovenstaande charmeoffensieven, nog steeds met alle zonden Israëls overladen. Dus laat de rattenvanger van Hamelen maar aanrukken met die fluit! Dezer dagen draaft de flierfluiter niet op, maar de 'rodent control crew'. De naam zegt het al: 'control', het aantal ratten onder controle houden, want uitroeien is onbegonnen werk.
Buiten het infectierisico ontstaat er veel knaagschade (bv. kabels) en overal bevuiling met uitwerpselen en haren. Er werd vroeger geschat dat 26% van de stroompannes en 18% van de telefoonstoringen veroorzaakt werden door het knagen van ratten.
Een rattenplaag, meestal met de bruine of rioolrat (Rattus norvegicus), ontstaat door menselijk gedrag en gewoontes, die zorgen dat de ratten eten en water hebben, alsook onderdak (schuilplaats). Dit zijn de drie basisbehoeften van de rat. Gedetineerden gooien veel afval op de binnenplaats, waaronder etensresten. Zo is er steeds een copieuze maaltijd te verorberen. En dat nieuws gaat met de ratten-Tam-Tam vrij snel rond in Sint-Gillis.
Ik eindig met een positieve noot, hoewel GAIA en PETA daar anders over zullen denken. Samen met muizen zijn ratten de meest gebruikte proefdieren. Negentig procent van de Franse proefdieren zijn knaagdieren. De bruine rat is het eerste zoogdier dat gedomesticeerd werd voor wetenschappelijke doeleinden: de 'lab rats'.
Vanaf nu luidt het gezegde: "Brusselse ratten, rolt uw matten!"