De digitale toekomst van de gezondheidszorg
De toekomst van de zorg zal digitaal zijn of zal niet zijn. Dat lijdt geen twijfel. Maar hoe geraken we daar? En wat kunnen ziekenhuizen en andere zorgverstrekkers vandaag al doen met het oog op financiering en nijpende personeelstekorten?
Op 23 mei had in de Amerikaanse ambassade in Brussel een ronde tafel plaats met als thema 'Old ways won't open new doors. The digital future of care'. Op dit event georganiseerd door ambassadeur Michael M. Adler en het Amerikaanse bedrijf Becton Dickinson (BD) waren een vijftigtal CEO's van (universitaire) ziekenhuizen en topambtenaren uitgenodigd.
EMR
Vincent Moncho Mas, Chief Information Officer van het Hospital de Dénia-Marina Salud in het Spaanse Alicante, deelde als eerste spreker zijn praktijkervaring. Dit ziekenhuis dateert uit 2006 en werd gebouwd via een privaat-publieke samenwerking. Van bij de aanvang werd alle papier er gebannen.
Het digitale Electronic Medical Records (EMR) heeft volgens Mas immers heel wat voordelen. Op het vlak van medicatiebeheer worden medicatiefouten teruggedrongen. Validatie, bereiding en toediening van geneesmiddelen is maximaal gedigitaliseerd. Alle ziekenhuisdiensten beschikken over automatische verdeelkasten. Dat verminderde de stock met 41% en het geneesmiddelenverbruik met 20,9%. Bovendien zijn er 2,9 voltijdse equivalenten minder nodig om de medicatie op de diensten aan te vullen.
Patiëntveiligheid
Helaas beschikt nog maar een beperkt aantal Europese ziekenhuizen over een digitaal stockmanagementsysteem voor geneesmiddelen, aldus George Valiotis, Executive Director van de European Hospital Management Association (EHMA). Hij verwees naar het witboek 'European Collaborative Action on Medication Errors and Traceability' (ECAMET). 18% van de ziekenhuizen heeft robots voor inventarisbeheer; 16% van de oncologische verpleegafdelingen en een kwart van de IZ-diensten beschikt over automatische verdeelkasten voor geneesmiddelen.
Valiotis riep op tot digitale actie op verschillende niveaus. Farmacovigilantie en nieuwe farmaceutische strategieën en wetgeving moeten zorgen voor meer patiëntveiligheid. Daarbij verwees hij naar het European Medicines Agency (EMA) dat een European Shortages Monitoring Platform (ESMP) opzet. Dat maakt vanaf 2025 de stock van - kritieke - geneesmiddelen zichtbaar. Ook vanaf 2025 zal de European Health Data Space de zorgcontinuïteit ondersteunen en real-world evidence en realtime data geven over het medicatiegebruik.
Duitsland
Valiotis onderstreepte de voortrekkersrol van Duitsland en het belang van een actieve overheid. De Duitse 'Future Hospitals Digital Act' en de 'Medicines Shortages'-wetgeving introduceerden onder meer een informatieplicht voor apotheken die ziekenhuizen bevoorraden en voor ziekenhuisapotheken met betrekking tot bestaande of dreigende knelpunten in de geneesmiddelenbevoorrading. Informatie wordt digitaal doorgegeven aan het Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte (BfArM), zeg maar het Duitse FAGG.
Geïntegreerde zorgomgeving
Davide Visentin, vice-president Medication Management Solutions bij BD EMEA, stond stil bij de rol van het bedrijfsleven in de transformatie naar het ziekenhuis van de toekomst: "We evolueren naar een geïntegreerde zorgomgeving met gesofisticeerde technologie en gefaciliteerd door data", aldus Visentin. "De jongste tien jaar boekten we al veel vooruitgang in de digitale transformatie. Inzake medicatiebeheer zijn er echter nog heel wat uitdagingen. Dit is immers een complex proces. In sommige ziekenhuizen liggen er vijftig stappen tussen het moment waarop de ziekenhuisapotheek een medicament aflevert en het ogenblik waarop het wordt toegediend."
De topman van BD verwees naar de 'Connected Medication Management'-oplossingen van zijn bedrijf. Deze maken 'closed loop medicatiebeheer' mogelijk: het juiste geneesmiddel wordt op het juiste ogenblik aan de juiste patiënt toegediend.
"We kunnen alle oplossingen connecteren en integreren. Door data maximaal te gebruiken neemt het aantal medicatiefouten af, verbeteren de processen en verhoogt de efficiëntie. De visie en de oplossingen zijn er. Om ze te implementeren is een partnership tussen industrie en ziekenhuizen cruciaal", aldus Visentin.
Liever een machine dan een mens
Digitalisatie en innovatie staan ook centraal bij EMEA Amazon Web Services (AWS). Volgens het hoofd van de afdeling gezondheidsinnovatie bij EMEA, Myriam Fernandez Martín, is snellere innovatie nodig om tot gepersonaliseerde gezondheidszorg te komen.
Het Amerikaanse bedrijf concentreert zich onder meer op nieuwe manieren om de patiënt toegang tot de zorg te geven en de zorg laagdrempeliger en eenvoudiger te maken.
Martin verwees naar de tandzorgklinieken van de Spaanse Sanitas-groep: minder dan 80% van patiënten daagde op voor een afspraak. Ondersteund door AWS slaagde de groep erin om met de hulp van een chatbot en 'voice recognition' de no-shows met 30% te verminderen. Een geautomatiseerd telefoontje herinnert patiënten aan hun afspraak. Ze kunnen dan bevestigen of afzeggen. Mensen, zo leert deze casus, beantwoorden gemakkelijker een telefoontje of annuleren gemakkelijker een afspraak dan dat ze een sms-bericht beantwoorden. Voorwaarde is wel dat geen mens, maar een machine hen opbelt. Tegenover een machine hoeven ze immers geen verantwoording af te leggen.