Rijden onder invloed van geneesmiddelen

Het gebruik van geneesmiddelen in het Belgische verkeer ligt hoger dan het Europese gemiddelde. Bijna een op vijf Belgische bestuurders rijdt wel eens onder invloed van medicatie die de waakzaamheid kan beïnvloeden.

21 juni 2023

Vias institute publiceerde een rapport over de impact van geneesmiddelen op verkeersveiligheid. Naar schatting zijn jaarlijks 1.000 tot 1.400 ongevallen op onze wegen te wijten aan het medicatiegebruik. Daarbij vallen 1.300 lichtgewonden, 100 zwaargewonden en 18 doden. Het gebruik van geneesmiddelen ligt in het Belgische verkeer duidelijk boven het Europese gemiddelde (3% tegenover 1,4%). Vias vermoedt een link met het relatief hoge gebruik van geneesmiddelen in de totale Belgische bevolking.

Opioïden en benzodiazepinen verhogen het sterkst de kans op een ongeval, gevolgd door Z-drugs en antidepressiva. Combinatiegebruik met drugs en alcohol leidt tot een nog groter risico.

Patiënt inlichten

In bijlage 6 van het KB over het rijbewijs worden de wettelijke voorwaarden vermeld in verband met medische aandoeningen die de rijgeschiktheid beïnvloeden. Artikel IV 1.4 van deze bijlage vermeldt dat de arts de patiënt dient in te lichten over de mogelijke gevolgen van de geneesmiddelen op het rijgedrag. Vias merkt op dat de verkeerswetgeving niets zegt over de rol van de apotheker, die nochtans ook een belangrijke informerende rol kan spelen.

Sensibiliseren

Om het geneesmiddelengebruik in het verkeer terug te dringen, pleit Vias voor een tweesporenbeleid met handhaving en sensibilisering. Politiediensten mogen rijden onder invloed van drugs en geneesmiddelen vaststellen. Ze gebruiken daarvoor een checklist om vermoedelijk gebruik van psychoactieve middelen vast te stellen. Een speekseltest moet dat vermoeden bevestigen. Wie als gevolg van medicatie rijdt in een soortgelijke staat als dronkenschap, kan bestraft worden met een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro en een rijverbod van acht dagen tot vijf jaar.

Vias pleit ook voor een duidelijk label voor geneesmiddelen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, zoals het DRUID-systeem dat in Frankrijk wordt gebruikt. Dit heeft vier niveaus, van niveau 0 (geen invloed op de rijvaardigheden) tot niveau 3 (sterk effect).