'Eerste lijn kan unieke rol spelen'
Willen we in de toekomst overleven en gezond zijn, dan is een omslag van individueel naar publiek gezondheidsdenken noodzakelijk. Dat houdt in dat we veel meer investeren in public health en preventie.
Dokter Sam Proesmans, voormalig adviseur van minister De Block en premier De Croo en momenteel aan de slag als spoedarts, schreef er een boek over. Het verschijnt vrijdag 16 juni. Artsenkrant kon hem strikken voor een interview.
Hamvraag bij de omslag is of het niet schuurt met ons huidige op prestaties gebaseerde zorgmodel. Een arts of een ziekenhuis verdient toch niets aan gezonde mensen? "Dat zit inderdaad in het hoofd van veel artsen", zegt Proesmans.
"Maar er zal nooit werk te kort zijn. Op dit moment is ons gezondheidssysteem al oververzadigd. Het is dweilen met de kraan open, er zijn te weinig mensen en middelen om iedereen adequate zorg te verlenen. En dat probleem wordt alleen maar groter, want de bevolking vergrijst."
"Er zijn maar twee oplossingen: investeren in extreem dure medische technologie en geavanceerde medicatie of veel meer investeren in preventie. Daardoor laten we de druk op onze zorg afnemen zodat we de nodige tijd en energie kunnen spenderen aan de mensen die het echt nodig hebben. Het is echt niet zo dat we als artsen minder verdienen en dat de ziekenhuizen leeg staan als we meer inzetten op preventie en minder op prestaties. De dingen laten zoals ze zijn, is trouwens geen optie, dan botsen we over tien jaar met z'n allen tegen de grenzen van ons systeem."
Voor Proesmans is de huisarts de spilfiguur in een gezondheidssysteem dat verder kijkt dan individuele gezondheid. "Als MUG-arts kom ik soms bij mensen aan huis. Dan zie je in welke omstandigheden ze leven. Huisartsen maken dat elke dag mee, en kunnen daarom veel beter omgevingsfactoren inschatten en laten aanpakken. Bij een patiënt met astma die in een appartement woont met schimmel op de muren moet je iets aan die thuissituatie doen. Anders blijft die schimmel de trigger voor exacerbatie. Dat is echte geïntegreerde zorg: ook die fundamentele sociale determinanten aanpakken."
"De eerste lijn kan een unieke rol spelen in het begrijpen van de leefomstandigheden en het coachen van patiënten. De huisarts moet dat niet alleen doen, maar moet omringd worden door een multidisciplinair team van sociaal assistenten, psychologen, kinesisten, apothekers die allemaal hun expertise inbrengen", zegt Proesmans.
Wat maakt het uit? Waarom jouw gedrag iedereen gezonder maakt verschijnt op 16 juni bij Pelckmans.