Principiële goedkeuring van aanpassingen gedwongen opname

De ministerraad keurde vrijdag 2 juni een voorontwerp van wet goed die de "bescherming van personen met een psychiatrische aandoening" nog beter moet regelen. De tekst ervan vertaalt de conclusies van de werkgroep daarover.
De "wet betreffende de bescherming van de persoon met een geestesziekte" dateert van 26 juni 1990 maar werd bijgestuurd door de wet van 20 februari 2017. De laatste moest het mogelijk maken de nabije omgeving nauwer te betrekken bij de organisatie van een gedwongen opname en de opvolging ervan.
Ook de aanpassing zorgde evenwel voor een aantal fundamentele en praktische problemen in de praktijk. De toenmalige ministers van Volksgezondhei en van Justie richtten toen een werkgroep op met de sector om de verdere bijsturing van de wet te bekijken.
De huidige voorgestelde wetswijziging moeten het eindrapport van deze werkgroep nu vertalen naar de wet. De krachtlijnen zijn:
- het uitgangspunt is om zoveel mogelijk het stigma weg te werken en zo weinig mogelijk dwang te gebruiken;
- er wordt maximaal ingezet op alternatieven, met de focus op de zorg van de persoon;
- het voorontwerp wijzigt de manier waarop de persoon met een psychiatrische aandoening en diens omgeving worden betrokken bij de procedure;
- het voorontwerp houdt rekening met de internationale evolutie in de vermaatschappelijking van de zorg en verruimt de toepassing ervan naar residentiële en ambulante voorzieningen;
- het creëert geeft een duidelijkere omschrijving van een psychiatrische aandoening, rekening houdend met de laatste stand van zaken van de medische wetenschap, de nieuwe visie op geestelijke gezondheidszorg, en met het grootste respect voor de rechten van de patiënt;
- om het aantal gedwongen opnames te verminderen moet beter worden nagegaan of mensen echt in aanmerking moeten komen voor deze beschermende maatregel; het voorontwerp komt hieraan tegemoet met de invoering van een klinische evaluatieperiode van 48 uur in de spoedprocedure;
- om de kwaliteit van het omstandig geneeskundig verslag te garanderen, is een standaardmodel uitgewerkt;
- het voorontwerp regelt twee beschermingsmaatregelen: naast de beschermde observatiemaatregel wordt een vrijwillige behandeling onder voorwaarden ingevoerd; er kan daartussen sneller geschakeld worden tijdens de periode dat maatregel werd opgelegd;
- de betrokkene heeft vanaf dag één het recht op toegang tot een advocaat; de laatste moet al betrokken zijn bij de start van de klinische evaluatieperiode;
- de maatregelen inzake verder verblijf en nazorg worden eveneens gemoderniseerd.
Het voorontwerp gaat nu voor advies naar de Raad van State.