"Gezondheidszorg in de gevangenis moet fundamenteel anders"
"Gevangenissen hebben een grote maatschappelijke en humane kost. Zoals ze nu georganiseerd zijn, slagen ze er niet in om recidive te voorkomen. Bovendien loopt de gezondheid van de gedetineerden schade op. Wie vrijkomt, is niet klaar om zijn rol in de samenleving op te nemen en kost de gezondheidszorg veel geld. Waarom houden we dat systeem in stand?"
Aan het woord is dokter Brecht Verbrugghe in de recente editie van Zorgwijzer, het ledenblad van Zorgnet-Icuro. Zorgwijzer brengt een interessant themanummer uit over 'de vergeetput van de samenleving' namelijk gezondheidszorg in de gevangenis.
Als huisarts in de gevangenis van Sint-Gillis schetst Brecht Verbrugghe een ontluisterend beeld van de toestanden achter de tralies.
Trage software
Vooreerst legt hij uit dat artsen worden aangeworven via de FOD Justitie. Meestal hebben ze een privépraktijk en werken ze daarnaast een aantal uren met vast uurrooster in de gevangenis. "Aangezien er verschillende uurroosters zijn en de artsen elkaar niet kruisen, is overleg en coördinatie niet vanzelfsprekend," aldus dokter Verbrugghe. En in de medische dossiers ontbreken de basisfunctionaliteiten. "Een kat vindt er haar jongen niet in terug", voegt hij eraan toe.
Verder is in het medisch pakket geen toegang geïntegreerd tot externe medische verslaggeving, bevat de software geen alarmen en werkt hij enorm traag.
Cachot
Wat ook niet bevorderlijk is voor de kwaliteit van de geleverde zorg zijn het grote personeelstekort en de frequente stakingen. Verbrugghe: "De cellen blijven dan dicht en een 'consultatie' gebeurt door het winket, het vensterluikje in de celdeur. Maar je kan mensen die je niet of amper kan onderzoeken nauwelijks evalueren. Dat is niet verantwoord."
Wat geldt bij een staking geldt a fortiori voor gevangenen die in het cachot vliegen." Reglementair is voorzien dat een arts dan binnen de 24 uur gaat kijken en moet beoordelen of de gevangene wel geschikt is voor het cachot.
Verder kijken
Gedetineerden zijn kwetsbaar, ze kampen met trauma's, armoede, hebben een zwak sociaal netwerk, komen uit een moeilijke opvoedingssituatie, zijn niet of nauwelijks geschoold en waren vaak dakloos. "Het zijn mensen met veel gezondheidsproblemen die nog erger worden door de detentie," aldus Brecht Verbrugghe.
Volgens de gevangenisarts is het mogelijk om betere protocollen te maken, artsenoverleg te faciliteren, raadplegingen via het winket te verbieden en een beter medisch dossier te introduceren... "Dat alles is legitiem en zinvol maar we moeten verder kijken," zegt hij.
"Wat vandaag in de gevangenissen gebeurt, is onwettig. Willen we recidive voorkomen en een goede gezondheidszorg aanbieden dan moet het fundamenteel anders. Met alternatieven voor detentie en alternatieve vormen van detentie. Het vergt moed om dat te veranderen", zegt dokter Verbrugghe in Zorgwijzer.