Dalende 'vruchtbaarheid' in 2022
Kind en Gezin registreerde 63.686 geboorten in 2022. Dat zijn er 2.874 minder dan in 2021. Het cijfer voor 2022 ligt weer dichtbij dat van 2020. Kind en Gezin verklaart deze evolutie door het afgenomen 'totale vruchtbaarheidscijfer'.
In 2021 steeg het aantal geboorten plots met 4,6% ten opzichte van het jaar tevoren - dat na een bijna 10 jaar lange onafgebroken dalende trend. Maar is de trendbreuk van korte duur? In 2022 daalt het aantal geboorten weer met 4,3%.
Kind en Gezin (het agentschap Opgroeien) registreert het aantal geboorten van vrouwen die in Vlaanderen wonen. De woonplaats van de moeder is het criterium, niet waar de geboorte plaatsvond. De cijfers volgen dezelfde trend als de officiële cijfers van Statbel - maar Kind en Gezin telt meestal een aantal geboorten meer.
Aantal kinderen per vrouw
De verklaring voor de nieuwe daling in 2022 moet niet gezocht worden in een vermindering van het aantal vrouwen in de meest reproductieve leeftijd. De groep vrouwen in Vlaanderen tussen de leeftijd van 20 en 40 jaar nam lichtjes toe, met 0,3% (2.458 meer vrouwen).
Kind en Gezin stelt wel vast dat die toename is toe te schrijven aan vrouwen met een niet-Belgische nationaliteit - het aantal vrouwen met een Belgische nationaliteit nam wel lichtjes af.
In 2022 waren er verder iets meer vrouwen in de leeftijdsgroep van 30-34 jaar (+1.9%) en iets minder vrouwen tussen 25 en 29 jaar (-0,8%).
Maar de veranderingen in de samenstelling van de groep kunnen niet de vermindering van het aantal geboorten verklaren. Daarvoor moet men kijken naar de zogenaamde 'totale vruchtbaarheidscijfer' - dat is het gemiddelde aantal kinderen dat vrouwen krijgen.
Dat gemiddelde lag op 1,63 in 2021, maar daalde tot 1,55 in 2022. Het cijfer stijgt overigens wel bij vrouwen met een niet-Belgische nationaliteit - maar lang niet genoeg om de daling bij de veel grotere groep van vrouwen met Belgische nationaliteit te compenseren.
Moeders worden ouder
Het is - meer specifiek - bij de groep tussen 25 en 35 jaar dat de vruchtbaarheidscijfers afnemen. In 2021 namen ze hier toe. Bij de vrouwen tussen 30 en 35 jaar daalde ze in 2022 opnieuw naar het niveau van 2020 (12 kinderen per 100 vrouwen). In de groep van 25 tot 30 jaar waren er voor het eerst minder dan 10 kinderen per 100 vrouwen.
In 2022 had 70,9% van de kinderen bij geboorte een moeder die tussen 25 en 35 jaar was; 16,1% had een moeder tussen 35 en 40 jaar. Vooral het aandeel van kinderen met een moeder tussen 35 en 40 jaar nam toe.
Van de in 2022 geboren kinderen waren 44,5% het eerste kind van de moeder.
Overigens verwacht men niet dat de dalende trend zich voortzet. Voor 2023 verwacht men in Vlaanderen juist weer een stijging van het aantal geboorten - en ook op langere termijn schat men dan het aantal geboorten in Vlaanderen opnieuw zal toenemen.
De volledige analyse en tal van interessante grafieken vindt u hier.