Antiretrovirale behandeling verlaagt risico op pre-eclampsie en hypertensie bij zwangeren
Inname van een antiretrovirale behandeling voor de bevruchting verlaagt sterk het risico op ontwikkeling van bloeddrukproblemen tijdens de zwangerschap zoals pre-eclampsie, volgens een grote studie bij zwangere vrouwen in Zuid-Afrika. Die studie is gepubliceerd in het tijdschrift AIDS.
Eindelijk grootschalige studie
Ongeveer 8-10% van de zwangerschappen wordt gecompliceerd met een hoge bloeddruk met daardoor een suboptimale groei van de foetus doordat er minder zuurstof door de placenta wordt gevoerd. Pre-eclampsie kan leiden tot een vroeggeboorte, een doodgeboorte of eclampsie met soms dramatische gevolgen door nier- of leverinsufficiëntie. Het immuunsysteem speelt mee bij de pathogenese van bloeddrukproblemen tijdens de zwangerschap. Er zijn aanwijzingen dat de antiretrovirale behandeling, die de immunosuppressie en de ontsteking als gevolg van de hiv-infectie verbetert, het risico op dergelijke bloeddrukproblemen zou kunnen verlagen. De studies die dat hebben onderzocht, zijn echter uitgevoerd bij kleine aantallen en hebben bovendien tegenstrijdige uitkomsten gegeven. Om het risico op hypertensie tijdens de zwangerschap bij hiv-geïnfecteerde vrouwen te evalueren, hebben vorsers van Zuid-Afrika en de Verenigde Staten de incidentie van optreden van bloeddrukproblemen (d.w.z. stijging van de bloeddruk na de 20e week van de zwangerschap) onderzocht tijdens 180 533 zwangerschappen in 2018 en 2019. De vorsers hebben daarbij gekeken naar een voorbijgaande hypertensie, hypertensie tijdens de zwangerschap en pre-eclampsie (met inbegrip van ontwikkeling van pre-eclampsie bij een patiënte met een vooraf bestaande hypertensie).
Positieve invloed op bloeddrukproblemen
De studie heeft meerdere interessante resultaten opgeleverd, waaronder vooral de volgende drie, die het belangrijkst zijn voor de dagelijkse praktijk:
- Bij 7,6% van de zwangerschappen tijdens de studie is hypertensie opgetreden. 19% van de zwangeren had al hypertensie voor de zwangerschap. De incidentie van optreden van hypertensie tijdens de zwangerschap was het hoogst bij de seropositieve vrouwen, die geen antiretrovirale behandeling innamen (9,8%), en het laagst bij de vrouwen die een antiretrovirale behandeling waren gestart voor de bevruchting (6,9%). Bij de seronegatieve vrouwen was de incidentie 7,7%.
- Het frequentste bloeddrukprobleem was pre-eclampsie. Bij bijna de helft van de probleemzwangerschappen (47%) is een diagnose van pre-eclampsie gesteld. Pre-eclampsie is vaker opgetreden bij de seropositieve vrouwen die geen antiretrovirale behandeling innamen, en bij de vrouwen die de antiretrovirale behandeling waren gestart tijdens de zwangerschap, dan bij de seropositieve vrouwen die al een antiretrovirale behandeling innamen voor de bevruchting.
- De prevalentie van optreden van hypertensie tijdens de zwangerschap was 10% lager bij de seropositieve vrouwen die een antiretrovirale behandeling waren gestart voor de bevruchting, en 8% lager bij de vrouwen die de antiretrovirale behandeling waren gestart tijdens de zwangerschap, dan bij de seronegatieve vrouwen. Na correctie voor factoren in samenhang met de moeder en de zwangerschap was de prevalentie van optreden van hypertensie 22% lager bij de vrouwen die de antiretrovirale behandeling waren gestart voor de bevruchting, 17% lager bij de vrouwen die de antiretrovirale behandeling waren gestart tijdens de zwangerschap, en 17% hoger bij de vrouwen die geen antiretrovirale behandeling innamen, dan bij seronegatieve vrouwen.
Dit is veruit de grootste studie die ooit is uitgevoerd naar het verband tussen een antiretrovirale behandeling en het optreden van hypertensie tijdens de zwangerschap. De bevindingen van die studie zouden ons ertoe moeten aanzetten opnieuw een inspanning te leveren om een hiv-infectie te diagnosticeren bij vrouwen en in voorkomend geval een antiretrovirale behandeling te starten ruim voor de bevruchting.
Ref.: Slogrove A. et al. AIDS, online gepubliceerd op 08/02/2023