Niertransplantatie, immunosuppressie en niet-melanocytaire huidkanker
Niet-melanocytaire huidkanker komt 65-maal vaker voor bij patiënten met een orgaantransplantaat dan in de algemene bevolking. Het gaat daarbij vooral om een spinocellulair carcinoom (circa 4-maal frequenter dan een basalecelcarcinoom), net het omgekeerde dus van wat in de algemene bevolking wordt gezien. Een Brusselse groep heeft in Rome een studie gepresenteerd van de risicofactoren, vooral de cumulatieve blootstelling aan de zon voor ontwikkeling van een spinocellulair carcinoom van de huid na niertransplantatie in hun ziekenhuis.
De incidentie van spinocellulair carcinoom is 20- tot 200-maal hoger dan in de algemene bevolking. Gemiddeld krijgt 14% van de patiënten met een orgaantransplantaat huidkanker binnen 10 jaar na de transplantatie. De tijd tot optreden van een spinocellulair carcinoom is van de grootteorde van 8 tot 10 jaar.
De Brusselse groep die de studie presenteerde is uitgegaan van de gegevens van het EUSCAP-register van risicofactoren voor huidkanker. Dat register verzamelt informatie over patiënten die in het Erasmusziekenhuis of het Jules Bordet Instituut worden gescreend op huidkanker (521 mensen tussen 2021 en 2023). Het register verzamelt demografische gegevens, informatie over de levenswijze, de gegevens van het klinisch onderzoek en de resultaten van een eventueel pathologisch-anatomisch onderzoek.
De analyse is uitgevoerd uitgaande van de gegevens van 61 patiënten met een niertransplantaat in het EUSCAP-register (54% mannen, gemiddelde leeftijd 61 jaar, gemiddelde leeftijd bij de transplantatie 47 jaar). 82% kreeg een drievoudige immunosuppressieve behandeling (corticosteroïden, calcineurineremmers, antimetabolieten en/of mTOR-remmers). 72% was blank.
33 (36%) van de 61 patiënten hadden een spinocellulair carcinoom. Die patiënten waren gemiddeld ouder dan de 39 patiënten zonder spinocellulair carcinoom (70 vs. 56 jaar), vertoonden vaker letsels van actinische keratose (64% vs. 0%) en vertoonden vaker minstens één basalecelcarcinoom (50% vs. 10%). Het is bekend dat actinische keratose en een basalecelcarcinoom het latere risico op optreden van huidkanker verhogen. De cumulatieve blootstelling aan de zon was hoger bij de patiënten zonder spinocellulair carcinoom.
Die studie bevestigt dus dat patiënten met een niertransplantaat een hoog risico op spinocellulair carcinoom van de huid lopen. Vandaar het belang van regelmatige screening en een snelle interventie. De vorsers gaan nu de gegevens over blootstelling aan de zon bij immunogedeprimeerde patiënten doornemen om het effect ervan op het risico te meten. Ze willen ook specifiek de invloed van de duur van immunosuppressie op de ontwikkeling van een spinocellulair carcinoom evalueren bij patiënten met een overgeplante nier.
Naar de mondelinge presentatie van Judith Lipski.