Differentiatie, delegatie en verschuiving
De drie sleutelwoorden die tot de hervorming van het beroep van verpleegkundige moeten leiden zijn 'differentiatie, delegatie en verschuiving'. Professor Verplegingswetenschap Ann Van Hecke geeft als voorzitter van de werkgroep tekst en uitleg.
In minder dan zes maanden - tussen half december en half april - stelde de werkgroep een rapport op met een reeks concrete voorstellen voor de hervorming van het beroep van verpleegkundige. "Dit rapport geeft de richting aan", legt federaal minister Frank Vandenbroucke uit. Hij nam het initiatief om de werkgroep op te richten.
Niet-verpleegkundige taken
"Alle deskundigen benadrukken de noodzaak om te snoeien in niet-verpleegkundige taken, zoals huishoudelijke taken, schoonmaak en sommige administratieve taken, om de competenties van het verplegend personeel zo efficiënt mogelijk te benutten", zegt prof. Ann Van Hecke. "Er zijn verschillende oplossingen, waaronder de inzet van een ondersteunende professional. Die zou de verpleegkundige kunnen ontlasten bij activiteiten van het dagelijks leven in risicoloze situaties, zoals hygiënische basiszorg, logistieke en administratieve ondersteuning."
De werkgroep heeft een lijst opgesteld van activiteiten dagelijks leven die de patiënt zelf kan kiezen om te delegeren aan iemand anders dan een verpleegkundige professional. "Uiteraard moet de patiënt een zorgprofessional hiervan op de hoogte stellen." In het rapport worden verschillende voorbeelden genoemd, waaronder het meten van de lichaamstemperatuur en de bloeddruk.
Takentransfer
De werkgroep heeft ook een lijst opgesteld van verpleegkundige handelingen waarvoor andere zorgverleners al bevoegd zijn of waarvoor hun bevoegdheden in de toekomst kunnen worden uitgebreid. "Een voorbeeld is de aspiratie van de luchtwegen door logopedisten", zegt prof. Van Hecke. "Er was een brede consensus in de werkgroep dat veel verpleegkundige handelingen kunnen worden gedelegeerd aan andere professionals, mits ze worden uitgevoerd in een gestructureerd team onder leiding van een verpleegkundig manager. Andere handelingen blijven 'niet-delegeerbaar'."
Ten slotte zijn de deskundigen van de werkgroep van mening dat bepaalde handelingen waarvoor momenteel een medisch voorschrift nodig is, autonoom door het verplegend personeel kunnen worden geïnitieerd. "In de toekomst zouden ook verschillende bijkomende handelingen moeten worden opgenomen, zoals de mogelijkheid om een laboratoriumonderzoek of een urinekweek aan te vragen of om vaccins te mogen toedienen in het kader van een campagne."
"Tot besluit: de reflectie is nog niet afgerond, maar de werkgroep is ervan overtuigd dat het snoeien in niet- verpleegkundige taken, de mogelijkheden om de verpleegkundige zorg te coördineren en de versterking en verbreding van de verpleegkundige opdracht de aantrekkelijkheid van het beroep alleen maar kunnen vergroten", aldus Ann Van Hecke.