Eerste indicator voor appropriate care
Het Staatsblad publiceerde midden april een indicator om het aantal artroscopische meniscectomieën te beperken bij patiënten van ouder dan 50 jaar. De media voor het grote publiek vestigden deze week nog extra aandacht op deze maatregel.
De maatregel was al twee weken oud, maar door een Belga-bericht gingen plots alle kranten en de VRT er ruime aandacht aan besteden.
De indicator stelt dat, van de prestaties die de zorgverlener aanrekent voor artroscopische meniscectomie, maar 45% mag gaan naar patiënten ouder dan 50 jaar. Wie erboven zit, zal dat moeten kunnen motiveren.
Doelmatige zorg
In België zou het aantal uitgevoerde meniscetomieën in deze bevolkingsgroep hoger liggen dan in de ons omliggende landen. Voor een degeneratief mediaal meniscusletsel in deze groep wordt in eerste instantie een conservatieve behandeling aanbevolen. Artroscopie bij degeneratief knielijden biedt te weinig direct voordeel maar heeft wel vaak bijwerkingen.
De indicator komt er op voorstel van de Nationale Raad voor Kwaliteitspromotie van het Riziv - nadat eerdere pogingen om het aantal van deze prestaties te verminderen niet het gewenste effect hadden. Verschillende voorstellen voor het invoeren van indicatoren die appropriate care beogen liggen op tafel binnen de NRKP.
Het beleid van appropriate care moet ondoelmatig bestede middelen binnen de Riziv-uitgaven beschikbaar maken voor nieuwe maatregelen die de gezondheidszorg kunnen verbeteren. Het Riziv en de overheid proberen door dit soort van acties de methodiek van het begrotingsbeleid te verbeteren.
Sensibilisering
Zoals gezegd probeert het Riziv al enkele jaren het aantal uitgevoerde arthroscopische meniscectomieën bij personen ouder dan 50 jaar te beperken. Een nationaal onderzoek van de Dienst Geneeskundige Evaluatie en Controle kwam in 2018 er op uit dat 60% van deze ingrepen wordt uitgevoerd bij patiënten ouder dan 50 jaar. De terreinanalyse (met inzage in de dossiers) wees in de richting van ondoelmatigheid.
De DGEC stelde aan de Technisch-Geneeskundige Raad een nieuwe toepassingsregel in de nomenclatuur voor (maximum 20% van de arthroscopische ingrepen bij personen ouder dan 50), maar die werd te drastisch bevonden.
Het Riziv voerde in de tweede helft van 2019 en de eerste helft van 2020 een sensibiliseringscampagne. De huisartsen en de orthopeden werden hierbij aangeschreven.
De beroepsvereniging van de orthopeden, de Belgische Vereniging voor Orthopedie en Traumatologie (BVOT) en de Belgian Knee Society (BKS) ondernamen ook acties - zoals de publicatie van een nieuwe richtlijn voor de behandeling van degeneratief mediaal meniscusletsel (begin 2021).
Maar analyse van de cijfers van 2020 en 2021 toonde dat dit weinig uithaalde. Het aantal uitgevoerde meniscectomieën daalde wel in 2020 - maar daar zit wellicht de covidcrisis wel voor iets tussen. De cijfers voor 2021 zijn nog niet volledig. Maar in ieder geval blijkt dat het aandeel van deze ingrepen bij 50-plussers op het totale aantal prestaties niet verminderde.
Vandaar dus de publicatie van de indicator die het aandeel van deze prestaties nu vastlegt op 45%. Het is de NRKP die het percentage heeft vastgelegd. De BVOT en BKS waren er wel voorstander van om het percentage voorlopig op 50% te leggen - in afwachting van een preciezere omschrijving van verschillende prestaties in nieuwe nomenclatuur. Zo blijkt uit het document waarmee de aanvraag bij de NRKP werd gemotiveerd.
De website gezondbelgië.be publiceert dossiers die de (niet verantwoorde) geografische variatie voor tal van nomenclatuurprestaties in kaart brengt. Ook hier is een hoofdstuk gewijd aan arthroscopische meningectomie. Daaruit blijkt dat vooral in het noorden en in het westen van België dit soort ingrepen meer dan gemiddeld wordt uitgevoerd.
