Engelse dokters in opleiding staken
De junior doctors - de artsen in opleiding - in Engeland zijn na het Paasweekend in staking gegaan - tot zaterdagochtend. Naar schatting 350.000 afspraken zijn uitgesteld. Inzet is het salaris dat ze krijgen van de NHS maar dat de voorbije 15 jaar is uitgehold.
De junior doctors vormen een kleine helft van de medische workforce van de NHS. Het gaat om artsen die net hun universitaire studies hebben afgerond tot artsen die al ruimere ervaring hebben. Bij afspraken die werden uitgesteld gaat het ook om geplande chirurgische ingrepen.
Onrealistisch loonherstel?
Het is de al tweede keer in korte tijd dat de jonge artsen staken - de vorige keer was begin maart en toen duurde de actie drie dagen. Maar de impact van deze staking - de eerste week na Pasen wordt nog veel groter geacht.
De 'industrial action' is een onderdeel van de strijd die de jonge artsen voeren met de conservatieve regering. Die is er al 15 jaar lang voor verantwoordelijk dat de salarissen die de junior doctors van de NHS ontvangen, geleidelijk in waarde dalen.
Het salaris nu is 26% minder waard dan in 2008.
Om het verlies in koopkracht te compenseren vragen de artsen een verhoging van hun salaris met 36% - al noemen ze dat zelf een 'pay restoration' en geen opslag.
Maar de huidige health secretary - de volksgezondheidsminister - Steve Barclay heeft daar geen oren naar. Hij noemt de eisen van de junior doctors, en van de British Medical Association die hun belangen vertegenwoordigt en de staking organiseert, overdreven en gewoon onrealistisch.
De artsen - ook de junior doctors - behoren nog steeds tot de beter betaalde groepen binnen de NHS. Op het eind van hun carrière behoren de artsen typisch tot de 2% beste betaalde Britten. Het gevaar bestaat dat de jonge artsen de sympathie van de bevolking en van hun collega's in deze uitputtingslag verliezen.
Belastend
Maar de jonge artsen voeren aan dat ze ook financieel zwaar moeten investeren in hun studies. En het werk binnen de NHS draagt nog altijd de sporen van de coronacrisis.
Een jonge arts vertelt de BBC dat er zich elke dag mensen op zijn afdeling ziek melden. De staf is er juist om het hoogst nodige te doen. Hijzelf voelt zich gestresseerd en niet in staat het beste van zichzelf te geven. Tijdens zijn laatste shift voelde hij geregeld de paniek opkomen.
Een andere, vrouwelijke arts die in haar derde opleidingsjaar als specialist zit, klaagt over het gebrek aan ondersteuning. Als arts in opleiding draagt ze dikwijls alleen de verantwoordelijkheid voor zalen van patiënten, terwijl de senior artsen weggeroepen zijn voor acute zorg of een spoedgeval.
Dokter Nigel Mercer, een chirurg uit Bristol, uit tegenover de Britse omroep zijn vrees dat de jonge dokters zo talrijk zullen afhaken dat er nooit genoeg artsen zullen zijn om zijn generatie op te volgen.
Stakingsrecht
Daartegenover brengt de BBC ook het verhaal van een patiënte die na een ingreep wegens borstkanker al drie en een half jaar op de wachtlijst staat voor een borstreconstructie. Deze week was de nieuwe ingreep gepland maar die is nu weer voor onbepaalde tijd uitgesteld.
Een uitstel dat zeer ongelegen komt, omdat ze binnenkort ook haar man zal moeten bijstaan bij wie juist nu ook chemotherapie is gepland.
Sommigen trekken het recht van artsen om te staken in twijfel - maar de NHS-artsen in Engeland hebben dat recht wel, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de politie in het VK.
De BMA voert de indusrial action ook wel zeer consequent uit. Toen de ambulanciers en de verpleegkundigen van de NHS vorig jaar staakten, maakte ze een uitzondering voor de spoedgevallen. Maar de junior doctors hebben dat soort departementen nu ook helemaal aan hun senior collega's overgelaten.
Volgens leidinggevenden van de NHS gaat deze actie dan ook wel gepaard met risico's voor heel wat patiënten. De BMA stelt wel dat voor dringende gevallen de junior doctors steeds van hun stakingsposten mogen gehaald worden.