Psychedelische pioniers

De jongste jaren is er meer en meer belangstelling ontstaan rond de Zweedse kunstenares Hilma af Klint die bij het begin van de 20ste eeuw vanuit een spirituele inspiratie een van de grondleggers is geweest van de geometrische abstracte kunst. Bozar geeft een verrassend overzicht van de kunststroming rond deze boeiende dame.

22 maart 2023

Lange tijd bleef Hilma af Klint (1862-1944) zo goed als on- bekend, vrouwelijke kunstenaars werden nu eenmaal door het mannelijke kunstbastion op enkele uitzonderingen na genegeerd. De tentoonstelling in Bozar zet deze dwaling helemaal recht.

Lang voor Mondriaan, Kandinsky of Malevitsj maakte af Klint al abstracte werken die hun ontstaan vinden in meditatie en spirituele zoektochten als theosofie en antroposofie, waarbij ze in contact kwam met hogere entiteiten. Af Klint toonde haar werk alleen aan gelijkgestemde zielen. Bij haar overlijden stipuleerde ze zelfs dat haar schilderijen de eerste 20 jaar na haar dood niet getoond mocht worden "omdat de wereld er niet klaar voor was"... Vandaag de dag is de wereld klaar om Hilma af Klint te honoreren als een groot kunstenaar die een bijzonder krachtig oeuvre heeft nagelaten en via meditatieve weg een grote vernieuwing in de kunst heeft aangekondigd.

August Strindberg

Rond af Klint blijkt bovendien een hele schare modernistische kunstenaars in Zweden actief te zijn geweest. Waaronder de beroemde schrijver August Strindberg (1849-1912) die ook al bezig was met occultisme en zwarte magie. Reeds eind 19de eeuw schilderde hij sublieme ei zo na abstracte landschappen met een bijzonder expressionistische kracht.

Opvallend is ook het visionaire en meditatieve werk van Anna Cassel (1860-1937) dat tot nu toe onder de radar is gebleven en in Bozar in wereldprimeur wordt voorgesteld. In totaal komen een tiental Zweedse kunstenaars in de expo aan bod.

Deze verrassende tentoonstelling wordt gehouden naar aanleiding van het Zweedse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie en wordt omkaderd door tal van nevenactiviteiten, o.a. een poëzieperformance van Dominique De Groen, een gesprek met Jeroen Olyslaegers over spiritisme, filmvoorstellingen, concerten et cetera.