Van alle sterfgevallen in 2022 is 2,5% euthanasie
In 2022 werden bijna 3.000 gevallen van euthanasie gerapporteerd aan de Evaluatiecommissie. Het aantal meldingen blijft in stijgende lijn gaan. En er is een opvallende toename van het aantal in het Franstalige landsgedeelte.
De Evaluatiecommissie rapporteerde voor het weekend de cijfers voor 2022. Het gaat om een tussentijds verslag - een gedetailleerde analyse volgt in het tweejaarlijkse verslag voor 2022 en 2023.
Franstalige aangiften stegen sneller
In 2022 ontving de Euthanasiecommissie 2.966 registraties van euthanasie. Dat is een stijging met 9,85%, wat in lijn ligt met vorige jaren. In 2020 - het jaar dat de pandemie in ons land uitbrak, maar ook het jaar van het grote euthanasieproces rond Tine Nys in Vlaanderen - was er evenwel een daling van het aantal gevallen, met name van Nederlandstalige patiënten.
Sinds het begin van de werking van de Commissie betreft het overgrote deel van de gerapporteerde gevallen Nederlandstalige patiënten. Alleen de taal van de patiënt wordt aangeven, de woonplaats van de patiënt is vermeld in het gesloten gedeelte van het dossier dat normaal ongeopend blijft.
In 2022 betrof 70,4% van de geregistreerde gevallen Nederlandstalige patiënten en 29,6% Franstalige. Maar het aantal Franstalige aangiften steeg vorig met 184, terwijl het aantal Nederlandstalige steeg met 'maar' 82.
Euthanasie is nu goed voor 2,5% van alle sterfgevallen in België.
Vooral oudere, terminale patiënten
Het zijn vooral oudere en terminale patiënten die euthanasie vragen. Van de aangegeven gevallen bedroeg 69,9% personen ouder dan 70 jaar (42,2% ouder dan 80 jaar). En bij 82,7% verwacht de arts het overlijden binnen afzienbare termijn - betreft het terminale patiënten, met andere woorden.
Niet meer dan 1,2% van de euthanasievragen betreft mensen van jonger dan 40 jaar - hoewel het meestal deze gevallen zijn die het nieuws halen. In 2022 werd opnieuw geen enkel geval geregistreerd van euthanasie bij een minderjarige.
De belangrijkste groep die euthanasie vraagt zijn terminale kankerpatiënten - 59;9% van de personen bij wie euthanasie is gerapporteerd leden aan een oncologische aandoening - vooral van het spijsverteringsstelsel, het ademhalingstelsel, de borst en (andere) geslachtsorganen (vrouwelijk of mannelijk).
De tweede aangehaalde reden om euthanasie te vragen is polypathologie - de combinatie van verschillende chronische en ongeneeslijke aandoeningen is goed voor 19,6% van de ingewilligde verzoeken voor euthanasie. Deze groep is het sterkst vertegenwoordigd bij de niet-terminale euthanasiepatiënten.
Verzoeken om euthanasie wegens een psychiatrische of een cognitieve aandoening (vooral alzheimer) blijven vrij zeldzaam - respectievelijk 0,9% en 1,4% van het totale aantal.
Wettelijke voorwaarden
De Commissie stelde vast dat in deze gevallen aan de wettelijke voorwaarden was voldaan: een overwogen en herhaald verzoek geformuleerd een wilsbekwame patiënt, medisch uitzichtloze toestand, ondraaglijk aanhoudend en niet te lenigen lijden veroorzaakt door een ernstige en ongeneeslijke ziekte.
Van de gerapporteerde gevallen betrof 0,6% een euthanasie op grond van een voorafgaande wilsverklaring bij patiënten die onomkeerbaar niet meer bij bewustzijn waren.
In 2022 werd in een kwart van de gevallen (25,4%) alleen fysiek lijden genoemd als reden voor het euthanasieverzoek - wat meer is dan andere jaren (17,9% in 2021). Meestal wordt een combinatie van fysiek en psychisch lijden aangehaald (72,4%).
Het aantal gevallen van euthanasie dat in een woonzorgcentrum wordt uitgevoerd, bleef in 2022 ook nog toenemen (16,4%). Nog in de helft van de gevallen vindt euthanasie thuis bij de patiënt plaats (50,5%) - maar ook het ziekenhuis en een palliatieve eenheid vormen vaak de setting (31,8%).
De Commissie vond geen dossier die niet voldeden aan de voorwaarden in de euthanasiewet. Geen enkel geval werd doorgegeven aan de procureur des Konings voor verder onderzoek.
Buitenland
Van 61 patiënten vermelde de registratie (het open gedeelte) dat ze in het buitenland verbleven. Dat is niet verplicht, dus het kunnen er zeker meer zijn.
Dat zijn patiënten die naar ons land komen met een verzoek om euthanasie - dat dan wordt beoordeeld volgens de Belgische wetgeving.
Meestal gaat het om personen uit Frankrijk (53 gevallen) maar ook Australië, Denemarken, Hongarije, Kenia, Nederland, Polen, Portugal en Oekraïne werden vermeld.
Het ging alleen om personen met een somatisch aandoening, zoals ALS, longkanker, polypathologie (met kanker en gevolgen van een beroerte). In 79% ging het om terminale patiënten en meestal waren de patiënten tussen de 50 en 79 jaar oud.