De brute kracht van het expressionisme

Oskar Kokoschka wordt steeds samen genoemd met Gustav Klimt en Egon Schiele. De drie kopstukken van de Weense School verschillen nochtans aanzienlijk in stijl. Tegenover de edele schoonheid van Klimts werk en de psychologische zoektocht van Schiele, staat de brute expressieve kracht van Kokoschka. De retrospectieve tentoonstelling in Parijs heet dan ook terecht 'Un fauve à Vienne'.

18 januari 2023

Het Musée d'Art Moderne de Paris brengt een briljant overzicht van deze getormenteerde kunstenaar wiens werken voor de nazi's als toonbeeld van Entartete Kunst golden

Totaalkunstenaar

Oskar Kokoschka (1886-1980) is een totaalkunstenaar, behalve schilder was hij ook schrijver, dichter, essayist, dramaturg en fotograaf. Klimt en Schiele stierven in 1918, Kokoschka werd 94 en overleed in 1980. Al is hij moeilijk onder één noemer te vatten, toch wordt hij vooral gekatalogeerd onder het expressionisme.

Meer dan 70 jaar lang was hij op diverse terreinen van de kunst actief in zijn zoektocht naar wat zich in het hoofd van de mens afspeelt.

Het is dan ook in de portretten van mensen én dieren dat hij zich het best kan uitleven. Het leven heeft hem niet gespaard: twee keer raakte hij als front- soldaat gewond tijdens WOI, in 1938 moest hij naar Engeland vluchten toen de nazi's hem op de hielen zaten.

Alma Mahler

Naast zijn expressionistische schilderijen, gaat de tentoonstelling ook uitvoerig in op zijn werk als oorlogsschilder, zijn theaterwerk en zijn haast surrealistische relatie met een levensgrote pop die hij liet ontwerpen na WOI als surrogaat voor Alma Mahler, de weduwe van de componist met wie hij een stormachtige relatie had gehad. De pop moest haren hebben zoals de vrouwen van Titiaan en borsten zoals de vrouwen van Rubens... Kokoschka fotografeerde de pop in allerlei poses die weinig aan de verbeelding overlaten en schilderde zelfportretten waarop hij samen met de pop figureert.

Kortom, Kokoschka is een buitenbeentje. En zijn expressieve werk heeft na al die jaren niets aan kracht ingeboet. Un fauve à Vienne is een overzichtstentoonstelling die diep in de ziel van de kunstenaar doordringt. Breng ook een bezoek aan de permanente zalen die een uitgebreid overzicht tonen van de kunst van de 20ste en 21ste eeuw.