Kinderen en jongeren veiliger in verkeer
In de Europese Unie kwamen de afgelopen tien jaar meer dan 11.000 kinderen en jongeren om bij verkeersongevallen. De verkeersveiligheid van kinderen en jongeren is wel sneller verbeterd dan die van de rest van de bevolking.
Elke week overlijden meer dan 15 kinderen (0-14 jaar) en jongeren (15-17 jaar) in verkeersongevallen in de Europese Unie. Toch is hun verkeersveiligheid het voorbije decennium verbeterd. Dat blijkt uit een rapport van het LEARN! (Leveraging Education to Advance Road Safety Now)-project. In de 23 EU-landen waarvoor gegevens beschikbaar waren, is het aantal verkeersdoden onder de volwassen bevolking in deze periode met 35% gedaald, en daalde de sterfte onder kinderen met 46% en die van jongeren met 43%. De daling was het sterkst in Noorwegen en Zwitserland (12% op jaarbasis).
Jongens
In de EU vielen jaarlijks gemiddeld elf verkeersdoden onder kinderen en jongeren per miljoen van hun respectieve populatie. Achter dit gemiddelde gaan grote verschillen in verkeerssterfte tussen kinderen enerzijds en jongeren anderzijds schuil. De mortaliteit neemt namelijk sterk toe vanaf de leeftijd van 14 jaar, wanneer kinderen vaker zelfstandig de baan op mogen en toegang krijgen tot motorfietsen en (op oudere leeftijd) personenwagens.
Gemiddeld waren er in de EU in de periode 2018-2020 zeven doden per miljoen kinderen, terwijl er per miljoen jongeren 34 verkeersdoden vielen - tegenover 57 verkeersdoden per miljoen voor de volwassen bevolking.
De helft van alle verkeersdoden onder de 18 jaar valt in de leeftijdsgroep van 15-17 jaar. In totaal is één op de vijf sterfgevallen onder 17-jarigen in de EU het gevolg van een aanrijding op de weg. Jongens zijn fors oververtegenwoordigd in de statistieken, met twee derde (66%) van de verkeersdoden onder de 18 jaar. Deze genderkloof neemt toe met de leeftijd, waarbij jongens 77% van de verkeersdoden onder 17-jarigen uitmaken.
Systeem
De onderzoekers bekeken ook hoe de slachtoffers verdeeld zijn over vervoersmodi en wie de tegenpartij is, op basis van cijfers voor 2020. In dat jaar kwam bijna de helft (48%) van de kinderen om het leven als inzittende van een personenwagen, hetzij in een aanrijding met een ander voertuig of in een eenzijdig ongeval. Het wijst erop dat deze leeftijdsgroep vaak wordt vervoerd en dat hun veiligheid daarom afhangt van andere weggebruikers. Nog eens 94 kinderen kwamen om als voetganger in een aanrijding met een personenwagen. Bij jongeren kwam een derde van de dodelijke slachtoffers om in een eenzijdig ongeval tijdens het besturen van een personenwagen, bromfiets of motorfiets.
Jongens zijn fors oververtegenwoordigd in de statistieken, met twee derde van de verkeersdoden onder de 18 jaar
Het LEARN-project doet aanbevelingen om de verkeersopvoeding van kinderen en jongeren te verbeteren, maar benadrukt dat verkeersveiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is. In een Safe System-benadering van verkeersveiligheid wordt de kwetsbaarheid van mensen onderkend, evenals het feit dat ze fouten maken en zich niet altijd aan regels houden. Dit geldt des te meer voor kinderen en jongeren, waar lichamelijke en psychische factoren hun veiligheid in het gedrang kunnen brengen. Het beleid moet zich dus ook richten op het gedrag van andere weggebruikers, het verbeteren van de weginfrastructuur, en de handhaving van de verkeersregels.
trafficsafetyeducation.eu
Alcohol en ongevallen
Voor de verkeersveiligheid blijft alcoholgebruik een huizenhoog probleem. In de eerste negen maanden van 2022 werden 3.138 letselongevallen geregistreerd waarbij de bestuurder te veel gedronken had. Dat zijn er een kwart meer dan in dezelfde periode van 2021, en het hoogste aantal sinds 2016. In het eerste half jaar van 2022 werden 22.779 bestuurders bij politiecontroles betrapt op rijden onder invloed; dat zijn er 126 per dag.
Een verklaring is dat er na twee jaren met coronamaatregelen weer volop festivals, familiefeesten en andere evenementen zijn waar mensen in de verleiding komen om te drinken en te rijden, stelt Vias institute. De jaarlijkse BOB-campagne roept de Belgen op om een chauffeur aan te duiden die nuchter blijft. De campagneslogan van dit jaar is 'BOB beschermt levens'. Warenhuisketen Carrefour zal in haar drankenrayons BOB-affiches plaatsen bij alcoholvrije alternatieven.