Achter dit wetenschappelijk artikel zit... niemand
In de wereld van wetenschappelijke publicaties zijn zogenaamde paper mills aan een opmars bezig. Paper mills zijn bedrijven die op grote schaal artikels fabriceren en deze verkopen aan academici en studenten voor publicatie in peer-reviewed tijdschriften. Een ethisch probleem, klagen onderzoekers aan, niet in het minst omdat deze publicaties vaak verzonnen data bevatten.
In sommige gevallen verkopen dergelijke paper mills - letterlijk: papierfabrieken - het auteurschap vóór de publicatie van het artikel, zij 'ontfermen' zich vervolgens over het proces van indiening en peer review. Andere organisaties verkopen het auteurschap nadat het manuscript werd aanvaard voor publicatie. De artikels verschijnen in bestaande wetenschappelijke tijdschriften. Vaak zijn de gebruikte data verzonnen. Om het onderscheid te maken met ghost writing wordt ook wel eens de term ghost fabrication gebruikt. Sommige paper mills bieden ook (valse) databanken aan, of vervalsen peer reviews zodat een artikel meer kans maakt op publicatie.
Prestigieuze tijdschriften
Een team van Spaanse en Amerikaanse onderzoekers ging na hoeveel ingetrokken publicaties tussen 2004 en 2022 afkomstig zijn van paper mills. Ze gebruikten daarvoor onder meer de database van Retraction Watch. Retraction Watch verzamelt publicaties die ingetrokken (retractions) of gecorrigeerd (corrections) zijn, of waar vraagtekens (expressions of concern) over bestaan. Over de werkwijze van paper mills is weinig geweten, bijvoorbeeld welke auteurs van deze diensten gebruik maken, in welke tijdschriften ze publiceren, in welke domeinen, en over het prestige van de tijdschriften waarin ze publiceren en hun impactfactor.
Tussen 2004 en 2022 identificeerden de onderzoekers 1.182 ingetrokken papers. De eerste paper mill-paper dateert van 2004, de eerste terugtrekking gebeurde in 2016. Tegen 2021 maakten paper mill-publicaties bijna 22% uit van de 3.544 intrekkingen. In het algemeen werden paper mill-publicaties voornamelijk gepubliceerd in tijdschriften van het tweede hoogste Journal Citation Reports-kwartiel voor impactfactor; doorgaans telden zij vier tot zes auteurs.
Van de 1.182 publicaties, waren de opgelijste auteurs bij het merendeel aan Chinese instellingen gelinkt, 909 (77%) toonden een ziekenhuis als voornaamste affiliatie. Vijftien tijdschriften waren goed voor 812 (69%) van de 1.182 paper mill-intrekkingen, één tijdschrift was goed voor 166 (14%) intrekkingen. Bijna alle paper mill-intrekkingen (94%) zijn ten minste één keer geciteerd sinds de publicatie, met een mediaan van elf verwijzingen.
Publicatie-ethiek
De auteurs wijzen erop dat de paper mill-papers die zij hebben geïdentificeerd wellicht slechts het topje van de ijsberg zijn. De opkomst van paper mills is een nieuw ethisch probleem in het onderzoek en meer bepaald in de publicatie-ethiek, stellen ze. "Niet alleen is er de kwestie van het verkopen van auteurschap, de publicatie van dergelijke papers betekent ook dat valse resultaten in de wetenschappelijke literatuur worden verspreid." De onderzoekers kijken in de eerste plaats naar een betere opleiding van redactiecomités van wetenschappelijke tijdschriften, van studenten en van onderzoekers.