Eerste resultaten van Vlaamse Preventiebarometer
Sciensano publiceerde pas de eerste resultaten van de zogenaamde Preventiebarometer. Dat is een bevraging bij Vlaamse bevolking over de levenstijl en intenties, met het oog op het bijsturen van het Vlaamse preventiebeleid.
De Vlaamse regering trok eind 2019 een bedrag uit van 611.000 euro voor de realisatie van de preventiebarometer door Sciensano. Maar door de covidcrisis liep de uitvoering vertraging op. De eerste resultaten verschenen net op de website van Sciensano. Ze betreffen de gewoonten van Vlamingen wat betreft roken en het gebruik van alcohol en cannabis.
De barometer peilt ook naar intenties en kennis bij de bevolking. Onze keuzes inzake levensstijl beïnvloeden onze gezondheid. De resultaten van de preventiebarometer moet de Vlaamse overheid in staat stellen haar gezondheidsbeleid - met name op het vlak van preventie - bij te sturen.
De Vlaamse regering besloot nog maar net de eerste opdracht voor de Preventiebarometer te verlengen tot eind maart 2023.
Een greep uit de eerste resultaten:
- Acht op de tien Vlamingen geeft aan in het laatste jaar alcohol te hebben gedronken. Mannen drinken meer dagelijks alcohol dan vrouwen en vertonen vaker een risicovol alcoholverbruik, met meer dan 10 glazen per week.
- Personen die in de risicozone zitten, hebben vaak de intentie om hun alcoholgebruik te minderen. 43,8% heeft in de afgelopen 12 maanden geprobeerd om minder alcohol te drinken; 49,1% wil in de volgende 12 maanden minder alcohol drinken.
- Bijna 1 op de 3 alcoholgebruikers (30,3%) gelooft het hardnekkige misverstand dat 1 glas rode wijn per dag drinken gezond is. Niet meer dan 27,7% weet dat dat niet waar is.
- In 2022 rookt ongeveer 1 op de 7 personen van 18 jaar en ouder. Mannen zijn nog steeds vaker actuele rokers dan vrouwen: 15,6% versus 12,6%.
- Van wie dagelijks rookt, heeft 27,6% in de afgelopen 12 maanden geprobeerd om te stoppen; 42,9% wil stoppen met roken in de komende 12 maanden.
- Van de dagelijkse rokers die willen stoppen met roken, wil 40,6% dit doen zonder specifieke hulp of methode. Maar bijvoorbeeld 28,3% wil rookstopmedicatie gebruiken en 15,4% de hulp inroepen van de huisarts of apotheker.
- De grootste belemmeringen om te stoppen met roken blijken lichamelijke verslaving en eerdere stoppogingen die te moeilijk waren (beiden 33,0%). Angst voor een gewichtstoename speelt bij 20,8%, en om zich slechter te voelen bij 16,6%. 13,4% vindt de rookstophulpmiddelen te duur.
- Van de Vlaamse bevolking tussen 18 en 64 jaar gebruikt 2,3% minstens maandelijkse cannabis. Van hen heeft 25,3% in de afgelopen 12 maanden geprobeerd om te stoppen met cannabis.
- In de algemene bevolking van 18 tot 64 jaar heeft 77,8% weet van de verslavende werking van cannabis en weet 69,9% dat cannabis een negatief effect heeft op concentratie.
Tussen 14 februari en 7 oktober 2022 vulden 4.011 inwoners van Vlaanderen (plus 18 jaar) de vragenlijst in - online of schriftelijk.
Op de website van Sciensano zijn de rapporten over deze drie onderwerpen beschikbaar - samen met een handige infografiek per thema. Nog meer rapporten volgen de komende maanden, over voeding, beweging, sedentair gedrag, mentale en seksuele gezondheid. Ook het bevolkingsonderzoek naar kanker is bevraagd.
Er volgt ook een evaluatie van de Preventiebarometer zelf, met het oog op een volgende meting in 2025.
"De Preventiebarometer geeft alvast aan dat er grote groepen Vlamingen gezonder willen leven", besluit Vlaams welzijnsminister Hilde Crevits. "Met deze resultaten - want meten is weten - kunnen we in Vlaanderen doelgericht veel meer aan preventiebeleid doen. Onze diensten en veel organisaties waarmee we samenwerken, kunnen hiermee verder aan de slag."