Kunstenaar dankzij Gray's Anatomy

Samen met zijn vriend Andy Warhol, behoort Jean-Michel Basquiat tot de duurste naoorlogse kunstenaars. Gelukkig zij die voor een handvol dollars een werk van hem op de straat hebben gekocht. Het Weense Albertina Museum pakt uit met een spectaculaire retrospectieve.

30 november 2022

De sterke boodschap van de jong gestorven cultfiguur Jean-Michel Basquiat (1960-1988), die als een schicht van de straat naar de top opklom, klinkt vandaag nog even sterk als in de woelige jaren '80. Als zoon van een Porto Ricaanse moeder en een Haïtiaanse vader groeide hij op in het groezelige New York van de jaren '60-'70 waar geweld en rassenhaat de norm waren. Op zijn zeventiende verliet hij het ouderlijke huis, hij leefde op straat en zocht zijn weg als graffitikunstenaar, als rapper, als hip-hopmuzikant.

Maar de jongeman had lef en flair. Hij woonde een tijdje samen met - jawel - de latere Queen of Pop, Madonna. En hij infiltreerde in de artistieke underground waar hij bevriend raakte met David Bowie en Andy Warhol met wie hij samen 150 schilderijen zou maken. Dat hij kunstenaar is geworden had hij te danken aan ... Gray's Anatomy, het referentiewerk over anatomie dat u allicht allemaal hebt moeten blokken! Toen hij als jongen van zeven maandenlang moest revalideren nadat hij door een auto was aangereden, kreeg hij van zijn moeder een exemplaar van de 'medische bijbel' van Henry Gray. Hij verslond het boek en tekende de anatomische prenten na. Zijn passie voor kunst laaide op. In zijn latere werk komen de anatomische tekeningen trouwens vaak terug.

Basquiat kende een korte maar krachtige carrière, maakte meer dan 2.000 kunstwerken, en stierf in 1988 op 27-jarige leeftijd aan een overdosis heroïne. Hij schreef geschiedenis als de eerste zwarte kunstenaar die wist door te dringen tot de top van de westers en blank georiënteerde kunstwereld. Martin Luther King, Mohammed Ali en Jimi Hendrix waren zijn grote idolen en via de kunst ontpopte hij zich als een voorvechter van gelijke rechten voor de zwarte bevolking in de USA.

Recordprijs

Op 18 mei 2017 werd een zelfportret van Basquiat na een thrillerveiling bij Sotheby's afgehamerd voor 110,5 miljoen dollar oftewel 99,5 miljoen euro. Tot voor kort was dit het hoogste bedrag ooit voor een Amerikaans kunstwerk. Op 9 mei van dit jaar werd het record evenwel geklopt door Andy Warhol met 195 miljoen dollar voor een van zijn iconische portretten van Marilyn Monroe.

U zal niet vaak de kans krijgen zoveel werk van Basquiat samen te zien omdat de meeste van zijn schilderijen privébezit zijn en de verzekeringskosten de pan uit swingen. Deze magistrale retrospectieve tentoonstelling in het Weense museum Albertina is een must voor de kunstliefhebber.