Twee op de drie jongeren tevreden over relatie met huisarts
Hen motiveren om meer met gezondheid bezig te zijn? Daarvoor kijken jongeren in de eerste plaats naar familie en vrienden, maar ook de huisarts kennen ze een belangrijke rol toe. Uiteraard bij ziekte, maar ook als het gaat over onveilige seks, soa's, anticonceptie en slaapproblemen blijkt de dokter een relevante gesprekspartner voor jongeren.
Dat blijkt uit een bevraging van de Onafhankelijke Ziekenfondsen (MLOZ) bij 1.000 Belgische jongeren tussen 16 en 25 jaar. De resultaten werden woensdag gepresenteerd op een symposium van de MLOZ. Tussen eind augustus en midden september peilde de studiedienst onder meer naar hoe jongeren hun eigen gezondheid evalueren, in welke mate ze bezig zijn met 'gezond leven', en waar ze hun informatie over gezondheid vandaan halen (zie kader).
Wat blijkt? Een op de drie jongeren geeft zichzelf een 'gezondheidsscore' van 9 of 10 op 10. Daartegenover staat dat een op de vier jongeren bewust bezig is met gezondheid. Gezondheid gaat voor hen in de allereerste plaats over gezond eten en voldoende sporten en bewegen. Verder associeert men gezondheid ook met voldoende slapen en zich goed in zijn vel voelen. Een op de zeven jongeren (15%) maakt zich zorgen over zijn/haar gezondheid. Meisjes maken zich opmerkelijk meer zorgen wanneer het aankomt op gezondheid en zijn meer dan jongens bezig met thema's als gezonde voeding (52% vs. 33%), mentale gezondheid (46% vs. 19%), fysiek voorkomen (49% vs. 30%) en nachtrust (42% vs. 26%). Jongens zijn dan weer vaker bezig met gamen en sociale media (28% vs. 16%). "Deze resultaten bevestigen de nood aan specifieke aandacht voor deze verschillen", zegt Liesbeth Roelandt, communicatieverantwoordelijke bij MLOZ.
Nudgen
De onderzoekers peilden ook naar de mate waarin jongeren vertrouwen stellen in hun arts. De meesten (twee op de drie) zijn positief over hun relatie met hun arts. Een op de drie jongeren in de enquête is het er 'helemaal mee eens' dat ze vertrouwelijke zaken kunnen bespreken met de arts, de uitleg van de arts begrijpen, voldoende geïnformeerd worden en voldoende betrokken worden bij beslissingen over hun gezondheid. Zo'n 10% zijn weliswaar ontevreden over hun relatie met de huisarts.
Als het gaat over beleidsmaatregelen over gezondheid, blijkt uit de enquête dat twee op de drie jongeren zich kunnen vinden in maatregelen die hen nudgen naar gezond gedrag, zoals bv. gezond eten goedkoper maken, water promoten bij jongeren, een duwtje geven richting meer bewegen, enz. "Van zodra maatregelen bedoeld zijn om de vrijheid in te perken, zijn jongeren meer terughoudend en zakt de steun onder de 50%. Denk aan het verstrengen van regels over alcoholgebruik, het duurder maken van suikerhoudende dranken of het verbieden van reclame... Belangrijk is dus om jongeren vooral positief te stimuleren richting maatregelen die hun gezondheid bevorderen", zegt dr. Ann Ceuppens, directeur Vertegenwoordiging & Studies bij MLOZ.
Tegemoetkomingen
Opvallend is dat ook iets minder dan twee op de drie jongeren op de hoogte blijken van tegemoetkomingen zoals bij de aankoop van brilglazen, in de prijs van bepaalde voorbehoedsmiddelen, gratis basistandverzorging tot 18 jaar... Ann Ceuppens: "We weten nu dat we nog meer moeten inzetten op het laten doorstromen van deze informatie naar jongeren. Zoals uit de enquête blijkt zijn ouders en vrienden een belangrijke gesprekspartner als het over gezondheid gaat, maar ook de huisarts heeft voor jongeren een vertrouwensfunctie en die kan dus zeker een rol spelen in deze informatiedoorstroming."
Sociale media
Op het symposium hield prof. Kathleen Beullens (KU Leuven) een uiteenzetting over de impact van mediagebruik op de gezondheid van jongeren. "Media in het algemeen en sociale media zijn een belangrijke bron voor informatie over gezondheid. Het is opvallend, maar niet verbazingwekkend om te zien dat veel van de topics waarover jongeren zich zorgen maken en mee bezig zijn in relatie tot gezondheid - beweging, voeding, slaap, mentale problemen (angst, depressie, stress) - prominent aanwezig zijn op sociale media. Deze boodschappen komen van vrienden, leeftijdsgenoten, merken, influencers, enz. Uit de enquête blijkt dat ouders en vrienden belangrijke gesprekspartners zijn als het over gezondheid gaat, maar we moeten beseffen dat veel van de info die jongeren van vrienden krijgen afkomstig is van sociale media. Het is immers via die weg dat ze 24/7 met elkaar verbonden zijn en continu zien wat anderen doen." Op de vraag wat de impact daarvan is op gezondheid, bestaat geen eenduidig antwoord, zegt prof. Beullens. "Individuele verschillen zoals ontwikkeling, sociale context... bepalen welke media jongeren gebruiken en welke effecten deze media hebben."